ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΟΥ ΛΕΛΕΚΑ

OINOΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

Περίπου τρία χρόνια μετά την πρώτη μου περιήγηση στον κυπριακό αμπελώνα, είχα τη χαρά να επιστρέψω στο νησί, αυτήν τη φορά ως κριτής στον 4ο Κυπριακό Διαγωνισμό Οίνου. Το ταξίδι αυτό μου έδωσε την ευκαιρία να διαπιστώσω την εξέλιξη της κυπριακής οινοποιίας και να γνωρίσω σε ακόμη μεγαλύτερο βάθος το κυπριακό κρασί (αφού δοκίμασα σχεδόν όλες τις ετικέτες που κυκλοφορούν στην αγορά).

Είναι γεγονός ότι η Κύπρος καθυστέρησε να «μπει στο χορό» της ευρείας παραγωγής ποιοτικού οίνου, ουσιαστικά κάνοντας τα πρώτα της βήματα προς αυτή την κατεύθυνση μέσα στην τελευταία εικοσαετία. Από τη στιγμή που ξεκίνησε, ωστόσο, δείχνει αποφασισμένη να κερδίσει το στοίχημα που έχει βάλει με τον εαυτό της, αλλά και με τη διεθνή αγορά του κρασιού. Η Κύπρος διαθέτει εξαιρετική τοπολογία - τουλάχιστον όσον αφορά το κρασί. Αυτό μεταφράζεται σε ήπιο μεσογειακό κλίμα, σωστές εναλλαγές της θερμοκρασίας μεταξύ εποχών, μεγάλες διαφοροποιήσεις στο έδαφος ανάμεσα στις αμπελο-οινικές ζώνες της, καθώς και αμπέλια που καλλιεργούνται σε μεγάλα υψόμετρα.

Ο βασικός παράγοντας, όμως, που δρα ως κινητήριος δύναμη στη ραγδαία εξέλιξη του κυπριακού κρασιού είναι, χωρίς την παραμικρή αμφιβολία, ο ανθρώπινος. Τα πρόσωπα που κινούν την επανάσταση στο κυπριακό κρασί βρίσκονται τόσο στα πηδάλια των κορυφαίων της οινοποιείων όσο και σε θέσεις-κλειδιά στον κρατικό μηχανισμό αλλά και στον κλάδο της εστίασης. Σε καθεμία από αυτές τις πλευρές, το πάθος, το όραμα και ο υγιής ανταγωνισμός δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μιας σωστής οινικής κουλτούρας καθώς και ενός ισχυρού οινικού κλάδου που την τρέφει και παράλληλα τρέφεται από αυτήν.

Η αλλαγή ξεκινάει από τα οινοποιεία

Η εξέλιξη στην κυπριακή οινοποιία είναι εντυπωσιακή και αισθητή σε όλα τα επίπεδα: από την εξωστρέφεια του κλάδου και το στυλ και την αισθητική των κρασιών μέχρι την προσήλωση στη σωστή επικοινωνία και στον οινοτουρισμό, αλλά και την καθολική στήριξη από κλαδικούς και κρατικούς φορείς. Για μένα, η εξέλιξη -η οποία με γεμίζει αισιοδοξία για το μέλλον του κυπριακού κρασιού- φάνηκε κατά κύριο λόγο στη βελτιωμένη, σχεδόν αγνώριστη, εικόνα που είδα στα οινοποιεία που επισκέφτηκα, αλλά και στη σοβαρότητα και στο επίπεδο της διοργάνωσης και της διεξαγωγής του Κυπριακού Διαγωνισμού Οίνου. Τα οινοποιεία που επισκέφτηκα αντικατοπτρίζουν τέλεια την εξέλιξη του κυπριακού κρασιού. Κάποια μάλιστα τα είχα επισκεφτεί και στο προηγούμενο ταξίδι - σε αυτά ειδικά εντυπωσιάστηκα από τα θεαματικά βήματα που έγιναν σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα.

Το οινοποιείο Βουνί Παναγιά στην Πάφο είναι από αυτά που πρωτοστάτησαν στη δημιουργία της νέας γενιάς του κυπριακού κρασιού. Εξελίσσοντας μια ποιοτική γκάμα κρασιών που βασίζεται κυρίως στις γηγενείς κυπριακές ποικιλίες, το οινοποιείο μόλις ολοκλήρωσε μια σημαντική επένδυση με γνώμονα την οινοτουριστική επισκεψιμότητα και πλέον προσφέρει στον επισκέπτη μια ολοκληρωμένη εμπειρία. Αγνώριστο σε σχέση με την προηγούμενη επίσκεψη, διαθέτει πλέον εστιατόριο, αίθουσα γευσιγνωσίας και όμορφους χώρους υποδοχής και εστίασης. Το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία ξενώνων για την παροχή δυνατότητας διαμονής στον οινοτουρίστα.

Το Κτήμα Χατζηαντωνά στην Παρεκκλησιά, έξω από τη Λεμεσό, είναι μια νέα αλλά ιδιαίτερα φιλόδοξη άφιξη στο κυπριακό κρασί. Τα κρασιά του, που βασίζονται κατά κύριο λόγο στην οινοποίηση διεθνών ποικιλιών, έχουν ήδη αποσπάσει βραβεία και διακρίσεις στην Κύπρο, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Οι χώροι είναι ολοκαίνουργιοι και ιδιαίτερα προσεγμένοι, ενώ η ξενάγηση στους ατμοσφαιρικούς εσωτερικούς χώρους καθώς και στον όμορφο κήπο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Το Βασιλικό Οινοποιείο στην Κυπερούντα παράγει ορισμένα από τα πιο επιτυχημένα κυπριακά κρασιά, αξιοποιώντας τις δυνατότητες και των γηγενών αλλά και των διεθνών ποικιλιών σταφυλιού. Ιδιαίτερη μνεία ωστόσο πρέπει να γίνει στην ετικέτα του «Πετρίτης», που αποτελεί εδώ και χρόνια την κορυφαία οινοποίηση της λευκής κυπριακής ποικιλίας «Ξυνιστέρι». Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επίσκεψη στο οινοποιείο, ιδίως σε κάποια από τα καλύτερα αμπελοτόπια του, που βρίσκονται σε υψόμετρο 1.200 μ.

Το Οινοποιείο Τσιάκκα στο ορεινό Πελένδρι αποτελεί σταθερά ένα από τα πιο ποιοτικά της Κύπρου, παράγοντας λευκά και ερυθρά κρασιά που είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στην εγχώρια, αλλά και στη διεθνή αγορά. Επειτα από πρόσφατη ανακαίνιση, το οινοποιείο προσφέρει στον επισκέπτη μία ακόμη πιο όμορφη εμπειρία, με ανανεωμένους χώρους υποδοχής και γευσιγνωσίας. Ετσι, μια επίσκεψη στο οινοποιείο είναι ιδιαίτερα ευχάριστη, παρά το γεγονός ότι το πάλαι ποτέ πανέμορφο πευκοδάσος που το περιέβαλλε καταστράφηκε πρόσφατα από πυρκαγιά.

Το Οινοποιείο Βλασίδη στο χωριό Κοιλάνι φέρει το όνομα του ιδρυτή του, του νεαρού οινολόγου Σοφοκλή Βλασίδη. Το οινοποιείο δεν δίνει -σε αυτήν τη φάση- έμφαση στην επισκεψιμότητα, αλλά στην παραγωγή εξαιρετικών κρασιών κοσμοπολίτικου χαρακτήρα, βασισμένων, κατά κύριο λόγο, στις ποικιλίες του Μπορντό και του Ροδανού. Η επιρροή του επιτυχημένου οινοποιού -ο οποίος είναι απόφοιτος του φημισμένου Πανεπιστημίου Davis στην Καλιφόρνια- στο κυπριακό κρασί είναι μεγάλη, καθώς συνεργάζεται με πολλά οινοποιεία της Κύπρου ως σύμβουλος οινοποίησης.

Το Κτήμα Αργυρίδη στη Βάσα είναι ένα πραγματικό στολίδι. Οι εξωτερικοί του χώροι δένουν απόλυτα με το γραφικό ορεινό χωριό, ενώ την αρχιτεκτονική καλαισθησία και καινοτομία των εσωτερικών του χώρων θα ζήλευαν ακόμη και μεγάλα οινοποιεία του εξωτερικού. Το Κτήμα οινοποιεί διεθνείς και γηγενείς ποικιλίες, παράγοντας ορισμένα από τα κορυφαία κρασιά της Κύπρου - μάλιστα, η φερώνυμη ετικέτα του Κτήματος από 100% Μαραθεύτικο ήταν το μοναδικό ξηρό κρασί που απέσπασε Μεγάλο Χρυσό Μετάλλιο στον 4ο Κυπριακό Διαγωνισμό Οίνου. Η επίσκεψη στο Κτήμα αξίζει από κάθε άποψη, καθώς, πλην των άλλων, το όμορφο χωριό Βάσα επιφυλάσσει στον επισκέπτη και πολύτιμους γαστρονομικούς θησαυρούς.

Ο διαγωνισμός: 33 παραγωγοί με 136 ετικέτες

Ο 4ος Κυπριακός Διαγωνισμός Οίνου διοργανώθηκε από το Συμβούλιο Αμπελοοινικών Προϊόντων (ΣΑΠ) της Κύπρου, υπό την αιγίδα του Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου (OIV). Η επταμελής κριτική επιτροπή απαρτίστηκε από ειδικούς του κρασιού από την Ιταλία, την Αγγλία, την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ μεγάλος αριθμός δημοσιογράφων οίνου από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο προσκλήθηκε για να τον καλύψει δημοσιογραφικά. Στο διαγωνισμό έλαβαν μέρος 33 παραγωγοί με 136 ετικέτες, εκ των οποίων οι 43 βραβεύτηκαν. Τα μετάλλια ήταν δύο μεγάλα χρυσά, 11 χρυσά, 27 αργυρά και 3 ειδικές διακρίσεις.

Ανάμεσα στα κρασιά που διακρίθηκαν «έλαμψαν» οι κορυφαίες ετικέτες του φημισμένου κυπριακού γλυκού κρασιού «Κουμανταρία». Ιδιαίτερα σημαντικό ήταν το γεγονός ότι οι γηγενείς ποικιλίες της Κύπρου (Ξυνιστέρι, Μαραθεύτικο, Μαύρο) είχαν εφάμιλλη παρουσία στα μετάλλια με τις διεθνείς, επιβραβεύοντας τους οινοποιούς που τις εμπιστεύονται και καταδεικνύοντας τις αισιόδοξες προοπτικές του κυπριακού κρασιού στην εγχώρια και τη διεθνή αγορά. Οι εργασίες του διαγωνισμού ολοκληρώθηκαν με την τελετή απονομής των μεταλλίων, που έγινε στο πλαίσιο επίσημου δείπνου, σε μεγάλο ξενοδοχείο της Λεμεσού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα και δημοσιότητα χάρισε στο γεγονός η παρουσία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο οποίος και απένειμε τις κορυφαίες διακρίσεις, προσωπικοτήτων της κυπριακής πολιτικής και επιχειρηματικής κοινότητας, καθώς και ολόκληρου του αμπελοοινικού κλάδου της Κύπρου - συμπεριλαμβανομένων ακόμη και των ελάχιστων οινοποιών που δεν έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό. Τα πλήρη αποτελέσματα, όπως και άλλες πληροφορίες σχετικά με το διαγωνισμό, υπάρχουν στην ιστοσελίδα του ΣΑΠ, στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.wpc.org.cy/wine_contest09.html.

Ο 4ος Κυπριακός Διαγωνισμός Οίνου καλύφθηκε με πολύ θετικά σχόλια από τον οινικό Τύπο στην Κύπρο, την Ελλάδα και σε αρκετές άλλες χώρες του κόσμου, ενώ η αντίστροφη μέτρηση για τον 5ο Διαγωνισμό, που θα γίνει την άνοιξη του 2010, έχει ήδη αρχίσει.

Info: Το κυπριακό κρασί στην ελληνική αγορά

Η παρουσία κυπριακών κρασιών στις κάβες της Αθήνας και της υπόλοιπης Ελλάδας είναι ακόμα αρκετά μικρή και συνήθως περιορίζεται στις γνωστές ετικέτες του γλυκού κρασιού Κουμανταρία. Αυτό όμως αλλάζει. Την αρχή έχει ήδη κάνει εδώ και μερικούς μήνες η εταιρεία Non Solo Vino (Λυκούργου 2, Χαλάνδρι, τηλ. 210-67.55.940), η οποία εισάγει και διαθέτει την πλήρη γκάμα κρασιών του βραβευμένου Κτήματος Χατζηαντωνά.