VIDEOS   Η ταχύτητα των οχημάτων το κυριότερο πρόβλημα Καμία σύγκριση με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες Το κυκλοφοριακό «κόστος» Η πολιτεία και τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς Το Τραμ έχει δώσει λύσεις... Μέτρα για να λυθεί το πρόβλημα Οι επιπτώσεις στο περιβάλλον Παρεξηγημένη η «Εβδομάδα χωρίς Αυτοκίνητο» στην Ελλάδα Βελτίωση του κυκλοφοριακού μετά το 2004 Απαισιόδοξο το μέλλον της Αθήνας

του Νίκου Κλόκα
nklokas@kathimerini.gr

Η 22η ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ είναι η μέρα που κορυφώνεται η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Μετακίνησης, με τον εορτασμό της «Ημέρας χωρίς Αυτοκίνητο». Σκοπός του προγράμματος αυτού, είναι η έγκαιρη ευαισθητοποίηση των πολιτών για τη μείωση των ρύπων που σε μεγάλο βαθμό ευθύνονται για τις περιβαλλοντικές καταστροφές του πλανήτη.

Εκατοντάδες μεγαλουπόλεις σε όλη την Ευρώπη ανακοινώνουν την ημέρα εκείνη, τα μέτρα που έχουν λάβει για την καταπολέμηση του κυκλοφοριακού και τρόπους για εναλλακτικές μετακινήσεις των κατοίκων.

Στην Ελλάδα, και ειδικότερα στην Αθήνα, που αντιμετωπίζει και το μεγαλύτερο πρόβλημα, η αντιμετώπιση είναι διαφορετική. Στις 22 Σεπτεμβρίου το υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών «χαρίζει» στους πολίτες το εισιτήριο για τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και ο δήμος της Αθήνας «κλείνει» το κέντρο δημιουργώντας μια ωραία εικόνα χωρίς αυτοκίνητα, αλλά παράλληλα ένα τεράστιο χάος για αυτούς που πρέπει να αναζητήσουν άλλη διαδρομή για να φτάσουν στον προορισμό τους.

Τον διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης της «Ευρωπαϊκής Ημέρας χωρίς Αυτοκίνητο» τονίζει ο κ. Γιάννης Γκόλιας, διευθυντής του Εργαστηρίου Κυκλοφοριακής Τεχνικής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου: «Η έννοια της Εβδομάδας χωρίς Αυτοκίνητο είναι παρεξηγημένη από τη στιγμή που ήρθε στην Ελλάδα. Η μέρα αυτή είναι μια γιορτή για τις πόλεις, προκειμένου να δείξουν τα μέτρα που πήραν για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού. Το να κλείνουμε τους δρόμους και η δωρεάν χρήση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς δεν είναι προς αυτή την κατεύθυνση. Όλα αυτά θα ήταν ευπρόσδεκτα αν υπήρχαν παράλληλα και οι ανακοινώσεις της πολιτείας για τη μείωση των αυτοκινήτων».

Ο κ. Γκόλιας συμπληρώνει πως η Αθήνα -η πόλη με το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ελλάδα- δεν μπορεί να συγκριθεί με τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές καθώς η μέση ταχύτητα στην ελληνική πρωτεύουσα είναι 12-14 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 18-20 χλμ/ώρα. Κινούνται δηλαδή τα οχήματα με τα 2/3 της μέσης ταχύτητας και χρειάζονται 50% περισσότερο χρόνο για να φτάσουν στον προορισμό τους. Αρνητικό στοιχείο είναι επίσης, η δυσκολία εύρεσης θέσης στάθμευσης στην Αθήνα, καθώς απαιτείται ο διπλάσιος ή τριπλάσιος χρόνος απ' ότι σε άλλες πόλεις της Ευρώπης.

Βέβαια, αρκετά θετικό είναι πως παρατηρείται βελτίωση του κυκλοφοριακού μετά το 2004, καθώς αξιοποιήθηκαν σε κάποιο βαθμό οι υποδομές που άφησαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, και οι οποίες αφορούσαν το οδικό δίκτυο και τις συγκοινωνίες.

Την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων αποθάρρυνσης των πολιτών όσον αφορά τη χρησιμοποίηση των Ι.Χ. αυτοκινήτων προτείνει ο κ. Γκόλιας. «Αυτά μπορεί να είναι τελείως αποθαρρυντικά, όπως είναι π.χ. η πεζοδρόμηση του κέντρου της πόλης ή μπορεί να υπάρχει μια «ηπιότερη» λογική, όπως είναι τα διόδια. Μια μορφή διοδίων θα μπορούσε να είναι και το τίμημα στάθμευσης στο κέντρο της πόλης, προκειμένου να μειώσουμε τον αριθμό οχημάτων που εισέρχονται σ' αυτό».

Παράλληλα, ο κ. Γκόλιας υπενθυμίζει πως θα χρειαστεί μεγάλο χρονικό διάστημα για να πειστεί ο κόσμος για την αναγκαιότητα του μέτρου και πως δεν γίνεται με «εισπρακτική λογική».

Επιδράσεις στο περιβάλλον

Αρκετά σημαντικό είναι το «κόστος» του κυκλοφορικού προβλήματος, που μπορεί να μετρηθεί σε χρόνο (σχεδόν διπλάσιος χρόνος όταν υπάρχει αυξημένη κίνηση), χρήμα (περισσότερα καύσιμα), υγεία (καυσαέρια) και καταστροφή του περιβάλλοντος. Μάλιστα, το περιβάλλον θα πρέπει να μας απασχολήσει ιδιαίτερα μετά το καταστροφικό καλοκαίρι με τις φωτιές που έκαψαν μεγάλες εκτάσεις δασών στην Αττική και σε ολόκληρη σχεδόν την Ελλάδα.

Για το σκοπό αυτό, ο εορτασμός της «Ημέρας χωρίς Αυτοκίνητο» από το δήμο Αθηναίων, το υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών, το Σύλλογο Ελλήνων Συγκοινωνιολόγων και το Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας προωθεί αειφόρους τρόπους μετακίνησης και συνετή χρήση του αυτοκινήτου κατά τρόπο οικονομικό, ασφαλή και περιβαλλοντικά φιλικό.

Προτάσεις με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος έκανε και η ΕΛΠΑ, που τόνισε πως θα πρέπει η πολιτεία να δώσει κίνητρα για να στραφεί σημαντικός αριθμός πολιτών σε εναλλακτικούς τρόπους καθημερινής μετακίνησης, όπως είναι τα δίκυκλα και τα ποδήλατα, τα αυτοκίνητα νέας τεχνολογίας και τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς.

Απαισιόδοξο το μέλλον

Ο κ. Γκόλιας τόνισε πως ανεξάρτητα από την βελτιωμένη εικόνα που παρουσιάζεται, είναι απαισιόδοξος για το προσεχές μέλλον της Αττικής. «Οι μελέτες του Εργαστηρίου Κυκλοφοριακής Τεχνικής δείχνουν ότι το 2010 θα έχει κορεστεί το 85% των κεντρικών οδικών κόμβων και σε αυτό συμβάλουν δύο παράμετροι: η ετήσια αύξηση των οχημάτων που κυκλοφορούν στην Ελλάδα κατά 200.000 νέα οχήματα -από τα οποία τα μισά στο λεκανοπέδιο της Αττικής- και η αύξηση του βαθμού μετακίνησης των πολιτών τα επόμενα χρόνια» συμπληρώνοντας πως «θα πρέπει να αποφασιστούν άμεσα τα μέτρα αντιμετώπισης, με πλάνο την Αθήνα του 2020, ούτως ώστε να λειτουργήσουμε ως προμηθείς και όχι ως επιμηθείς απέναντι στο κυκλοφοριακό πρόβλημα».

www.kathimerini.gr