Του Steve Lohr
The New York Τimes

Κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος μια διαδικασία που χρησιμοποιεί τις προβλέψεις των εργαζομένων για θέματα που αφορούν την πορεία των μελλοντικών πωλήσεων ενός προϊόντος ή ακόμα και την ημερομηνία ολοκλήρωσης ενός έργου. Ως αντάλλαγμα η επιχείρηση κερδίζει γνώση και οι πιο εύστοχοι εργαζόμενοι ένα κερδίζουν χρηματικό έπαθλο.

Η μέση πρόβλεψη του συνόλου των εργαζομένων είναι συνήθως πολύ κοντά στην πραγματικότητα καθώς το σύστημα συνθέτει αποτελεσματικά τη γνώση που βρίσκεται διασκορπισμένη μεταξύ εκατοντάδων εργαζομένων. Η Hewlett Packard, που χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη μέθοδο προβλέψεων έχει βρει ότι τα αποτελέσματα είναι κατά 70% πιο ακριβή από τις παραδοσιακές μεθόδους προβλέψεων.

Η επιχειρήσεις «ζουν» για να παράγουν νέες ιδέες. Πολλές εξ αυτών χρησιμοποιούν τις τεχνολογίες που βασίζονται στο Διαδίκτυο, όπως τα Blogs και τα κοινωνικά δίκτυα για να συγκεντρώσουν πληροφορίες που θα τις βοηθήσουν να δημιουργήσουν νέα προϊόντα, νέες διαδικασίες ακόμα και νέες υπηρεσίες.

Τώρα, στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν ένα νέο εργαλείου το οποίο ονομάζεται «αγορές πρόβλεψης». Εταιρείες όπως η InterContinental Hotels Group, η General Electric και η Hewlett Packard χρησιμοποιούν τη μέθοδο αυτή με στόχο να βελτιώσουν τις εκτιμήσουν τους, να μειώσουν τους κινδύνους και να επιταχύνουν την καινοτομία, μέσω της συλλογικής σοφίας του εργατικού δυναμικού.

Όπως συμβαίνει με τα Blogs και τα κοινωνικά δίκτυα, οι «αγορές πρόβλεψης» ή αλλιώς εικονικές αγορές, μπορούν, όχι μόνο, να ωθήσουν την επικοινωνία και τη συνεργασία μέσα σε μια επιχείρηση, αλλά και να αποτελέσουν μια νέα πηγή πληροφόρησης για εταιρικά θέματα.

Οι αγορές πρόβλεψης λειτουργούν ως εξής: Οι υπάλληλοι, καθώς και άλλοι εκτός εταιρείας πραγματοποιούν στοιχήματα μέσω του Ίντερνετ χρησιμοποιώντας ένα εικονικό νόμισμα και ποντάροντας ανώνυμα. Στοιχηματίζουν για το τι πιστεύουν ότι θα γίνει στην πραγματικότητα και όχι αυτό που θέλουν να συμβεί ή αυτό που επιθυμεί ο εργοδότης να συμβεί. Ο εργαζόμενος που «πέφτει» πιο κοντά σε αυτό που τελικά συμβαίνει κερδίσει ένα χρηματικό έπαθλο ή κάποιο άλλο δώρο από την εταιρεία που χρησιμοποιεί τη διαδικασία.

Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ενθαρρυντικά. «Δυνητικά οι αγορές πρόβλεψης επιτρέπουν στις μεγάλες επιχειρήσεις να συμπεριφέρεται ως μικρές, δηλαδή να εμφανίζουν υψηλόβαθμό ευελιξίας» δηλώνει χαρακτηριστικά για τα αποτελέσματα ο Jeffrey Severts, αντιπρόεδρος εταιρείας ο οποίος επιβλέπει τις αγορές πρόβλεψης για την Best Buy, λιανοπωλητή ηλεκτρονικών ειδών.

Η συγκεκριμένη αλυσίδα έχει πειραματιστεί με τη μέθοδο αυτή για τα πάντα: από τη ζήτηση ηλεκτρονικών συσκευών αναπαραγωγής DVD μέχρι και τις προβλέψεις για το άνοιγμα των νέων καταστημάτων. Για παράδειγμα, ο κ. Severts ανέφερε ότι το φθινόπωρο του 2006, οι τιμές σχετικά με το αν το νέο κατάστημα στη Σαγκάη θα άνοιγε στην ώρα του, το Δεκέμβριο του ίδιου έτους, μειώθηκαν απότομα από τα 80 δολάρια ανά στοίχημα στα 40 με 50 δολάρια. Οι παίκτες - εργαζόμενοι της εταιρείας πραγματοποιούσαν στοιχήματα τύπου ναι ή όχι και το γεγονός ότι τα στοιχήματα σε εικονικό δολάριο μειώθηκαν τόσο πολύ αντανακλούσε την αύξηση της αμφιβολίας ότι το κατάστημα θα άνοιγε στην ώρα του. Πράγματι, το πρώτο κατάστημα της αλυσίδας Best Buy στη Σαγκάη άνοιξε ένα μήνα αργότερα, τον Ιανουάριο του 2007. Τα προειδοποιητικά σημάδια από την εικονική αγορά βοήθησαν στο να ασχοληθεί εντατικά η εταιρεία με το θέμα ώστε να μην υπάρξει μεγαλύτερη καθυστέρηση.

Η Best Buy σχεδιάζει να προχωρήσει πέραν του πιλοτικού σχεδίου για τις αγορές πρόβλεψης, με τη συμμετοχή περισσότερων εργαζομένων της εταιρείας. «Αυτό θα βοηθήσει την εταιρεία σε δύο μέτωπα: ταχύτερη και μεγαλύτερη ακρίβεια των στοιχείων το οποίο θα τις επιτρέψει να κινηθεί πιο γρήγορα για την αντιμετώπιση προβλημάτων ή την εκμετάλλευση νέων ευκαιριών» τόνισε ο κ. Severts.

Για χρόνια οι αγορές πρόβλεψης έχουν χρησιμοποιηθεί για την πολιτική, από τις Iowa Electronic Markets και Intrade, όπου πελάτες των δύο εταιρειών στοιχημάτιζαν για το ποιος υποψήφιος θα κερδίσει κάποια συγκεκριμένη πολιτεία. Υπάρχουν ακόμα αγορές πρόβλεψης στις οποίες οι άνθρωποι στοιχηματίζουν σε ειδήσεις (Hubdub), στις πωλήσεις βιντεοπαιχνιδιών (simExchange) ή για την επιτυχία ταινιών του Χόλιγουντ (Hollywood Stock Exchange).

Αυτού του είδους οι έρευνες έχουν συχνά πιο ακριβή αποτελέσματα από δημοσκοπήσεις ερευνητών ή ομάδας ερευνητών. Η ιδέα είναι ότι η γνώσει που συγκεντρώνουν πολλοί άνθρωποι, ο καθένας με μια διαφορετική οπτική γωνία, σχεδόν σίγουρα θα είναι πιο ακριβή από ένα άτομο ή μια ομάδα από εμπειρογνώμονες. Η έννοια αυτή πρόσφατα κερδίζει έδαφος μεταξύ των ακαδημαϊκών οικονομολόγων, ενώ έγινε ευρέως γνωστή από το βιβλίο του James Surowiecki του 2004 «Η σοφία του πλήθους».

Στη διάρκεια των τελευταίων ετών, η εταιρική χρήση της διαδικασίας αυτής έχει μετακινηθεί, πέρα από τις εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και σε άλλους κλάδους, όπως το λιανικό εμπόριο, τον κλάδο των τυποποιημένων τροφίμων, των ξενοδοχείων, την υγειονομική περίθαλψη, τη χαλυβουργία και τις τηλεπικοινωνίες. Σήμερα, οι αναλυτές αναφέρουν ότι υπάρχουν δεκάδες μεγάλες επιχειρήσεις που δοκιμάζουν την πρακτική αυτή. Μεταξύ αυτών είναι η Google, η Cisco Systems, η GE Healthcare, η General Mills, η ArcelorMittal η μεγαλύτερη χαλυβουργία του πλανήτη και η Swisscom.