|
Οικονομίδης: «Οι Αμερικανοί αναζητούν την αλλαγή»
Ο Σπύρος Οικονομίδης, επίκουρος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο London School of Economics και αναπληρωτής διευθυντής του Ελληνικού Παρατηρητηρίου του LSE, μίλησε στον ανταποκριτή του kathimerini.gr στο Λονδίνο, Θανάση Γκαβό.
Ποιοι είναι οι λόγοι που θα χάριζαν τη νίκη σε καθέναν από τους δύο υποψηφίους; Για ποιους λόγους θα κέρδιζε ο Μπαράκ Ομπάμα και για ποιους ο Τζον ΜακΚέιν; «Νομίζω ότι είναι ξεκάθαρες οι επιλογές που θα κάνει ο αμερικανικός λαός στις εκλογές αυτές. Ο Μπαράκ Ομπάμα προσφέρει κάτι καινούριο. Είναι ένα νέο στοιχείο στην αμερικανική πολιτική και προσφέρει κάτι καινούριο σε μια εποχή όπου υπάρχουν τεράστια προβλήματα, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και πώς αντιμετωπίζει ο έξω κόσμος τις ΗΠΑ. Γι' αυτό ο Μπαράκ Ομπάμα προσφέρει κάτι καινούριο στους Αμερικάνους και στους φίλους της Αμερικής. Οπότε γι' αυτό το λόγο μπορεί να πιστέψει κανείς ότι ο Μπαράκ Ομπάμα θα είναι ο νικητής στις εκλογές. Ο Τζον ΜακΚέιν προσφέρει κάτι πιο σίγουρο σε σχέση με το τι προσφέρει ο ίδιος ως άνθρωπος αλλά με το παρελθόν του, την πείρα και τις εμπειρίες που έχει ως Αμερικάνος στο εξωτερικό. Προσφέρει μια σιγουριά την οποία ο Μπάρακ Ομπάμα δεν έχει δείξει ακόμα ότι την έχει. Και γι' αυτό θα μπορούσε πιθανώς να είναι ο νικητής στις εκλογές αυτές». Με φέρνετε στην επόμενη ερώτηση, που αφορά στα μειονεκτήματα των δύο. Ποια είναι τα κύρια μειονεκτήματά τους; «Ας μη μιλήσουμε για μειονεκτήματα. Ας μιλήσουμε για το τι βλέπει ο κόσμος ως μειονεκτήματα. Εκεί πιστεύω πάλι ότι ο ένας υποψήφιος, ο Μπαράκ Ομπάμα, ενώ είναι δημοφιλέστατος προσφέρει ένα παρελθόν το οποίο πολύς κόσμος δεν το ξέρει -του είναι άγνωστο ή δεν υπάρχει στην πολιτική και στην εξωτερική πολιτική. Ένα παρελθόν στο οποίο δεν έχει διοικήσει ούτε σε πολιτεία ούτε στο κράτος. Οπότε, ποια είναι η πείρα, τι προσφέρει από άποψη διοίκησης; Ο Τζον ΜακΚέιν απ΄ την άλλη μπορεί να είναι ένας ξεπερασμένος υποψήφιος. Ένας υποψήφιος του παρελθόντος ο οποίος δεν προσφέρει κάτι καινούριο. Είναι ένας άνθρωπος ο οποίος μπορεί να είναι ο επόμενος πρόεδρος, αλλά να είναι ένας παλιότερος Τζορτζ Μπους. Οπότε αυτά είναι τα μειονεκτήματα κάθε υποψηφίου για την προεδρία». Θα σας κάνω μια ερώτηση για τους υποψήφιους αντιπροέδρους. Κατά πόσο ο καθένας από τους δύο είναι σε θέση όχι να αλλάξει τα δεδομένα που μπορεί να έχουν δημιουργηθεί, αλλά να επηρεάσει την απόφαση των Αμερικανών; «Κοιτάξτε, εδώ έχουμε δύο υποψήφιους οι οποίοι είναι εντελώς διαφορετικοί ο ένας από τον άλλον. Ο υποψήφιος αντιπρόεδρος των Δημοκρατικών ο Τζόζεφ Μπάιντεν προσφέρει σιγουριά. Και προσφέρει μια σιγουριά για την οποία μπορεί να αναρωτιέται ο κόσμος αν την έχει ο Μπαράκ Ομπάμα. Οπότε αυτό το σίγουρο προσφέρει στην ομάδα του Ομπάμα και του Μπάιντεν. Η υποψηφιότητα της κ. Πέιλιν ήταν κάτι πολύ ριψοκίνδυνο για τη στρατηγική ομάδα του κ. ΜακΚέιν. Ήταν ένας τρόπος να προσπαθήσουν να κερδίσουν ένα κοινό και στην αρχή φάνηκε ότι το κάνανε. Απλώς είναι μια υποψήφια που έχει διχάσει τον κόσμο, όχι μόνο μέσα στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα, αλλά γενικότερα στην Αμερική. Οπότε είναι ένα ρίσκο, το οποίο φαίνεται ότι δεν πέτυχε». Πιστεύετε ότι υπάρχει κάποιο βασικό κριτήριο, έστω σε μια τόσο πολυπολιτισμική χώρα με τόσες διαφορές, με βάση το οποίο θα πάει ο Αμερικανός πολίτης στις κάλπες και θα επιλέξει υποψήφιο; «Νομίζω ότι ο μέσος Αμερικανός πολίτης αυτή τη στιγμή έχει κουραστεί με το παρελθόν, το άμεσο παρελθόν της οκταετίας του προέδρου Μπους. Και νομίζω ότι ελπίζει πως ο Μπαράκ Ομπάμα μπορεί να προσφέρει κάτι καινούριο και σαν ιδέα και στην πραγματικότητα. Δηλαδή να αλλάξει τη ζωή του μέσου Αμερικάνου και στον οικονομικό τομέα, αλλά και να προσφέρει κάτι καινούριο στον Αμερικάνο ως Αμερικάνο. Αυτό είναι νομίζω το βασικό στοιχείο που θα οδηγήσει τον Αμερικάνο να ψηφίσει για τον ένα ή τον άλλο υποψήφιο και σε αυτή την περίπτωση για τον Μπαράκ Ομπάμα. Είναι η αλλαγή, είναι μια αλλαγή (σε σχέση) με το άμεσο παρελθόν και όχι μια αλλαγή ριζική (σε σχέση) με το τι σημαίνει να είσαι Αμερικάνος ή πώς πρέπει να φέρεται η Αμερική στον κόσμο». Κοιτώντας τις προεκλογικές εκστρατείες τους, ποιος νομίζετε ότι διεξήγαγε πιο άρτια εκστρατεία; «Νομίζω βασικά ότι η εκστρατεία του γερουσιαστή Ομπάμα ήταν μια πολύ έξυπνη εκστρατεία στην οποία δεν έκανε λάθη. Δεν ρίσκαρε και κέρδισε. Δε χρειάστηκε να ρισκάρει, δε χρειάστηκε να εκτεθεί και δε χρειάστηκε να κάνει επιθέσεις στο γερουσιαστή ΜακΚέιν που θα τον βάζανε σε άλλη οπτική γωνία στο μέσο Αμερικάνο. Ο ΜακΚέιν αναγκάστηκε να κάνει δύσκολες αποφάσεις και να εκτεθεί. Και με την κα. Πέιλιν και σε ορισμένα άλλα σημεία στην εκστρατεία. Οπότε νομίζω ότι ο Μπαράκ Ομπάμα δε χρειάστηκε να πάρει τα ρίσκα τα οποία έχουν πάρει στο παρελθόν άλλοι υποψήφιοι για να φτάσουν στο σημείο να πουν ότι είμαστε τώρα οι νικητές σε αυτό τον αγώνα». Πόσο διαφορετικοί μεταξύ τους πιστεύετε ότι θα ήταν ως πρόεδροι οι δύο υποψήφιοι; «Σε ορισμένα θέματα θα ήταν ριζικά διαφορετική η προεδρία του ΜακΚέιν από την προεδρία του Ομπάμα. Αν πάρουμε τον εξωτερικό χώρο και τις διεθνείς σχέσεις της Αμερικής, νομίζω ότι αν εκλεγεί ο Μπαράκ Ομπάμα θα υπάρχει μια αρκετά μεγάλη διαφοροποίηση από την προεδρία του κ. Μπους στο πώς φέρεται η Αμερικής τους εταίρους, στο πώς φέρεται στο θέμα της Αλ Κάιντα και πώς φέρεται στο θέμα του Ιράκ και του Αφγανιστάν. Νομίζω πως εκεί θα υπάρχει μια καινούρια πολιτική. Και στα θέματα τα οικονομικά πιστεύω ότι υπάρχει αυτή η έννοια στην Αμερική ότι μπορεί να υπάρχει κάτι που είναι πιο αριστερά από το κέντρο. Να υπάρχει μια οικονομική πολιτική η οποία προσφέρει περισσότερο στο κοινό της Αμερικής από το κέντρο, από την Ουάσινγκτον και δεν αφήνει την αγορά να ρυθμίσει όλο το οικονομικό σύστημα. Απ' την άλλη πλευρά ο γερουσιαστής ΜακΚέιν στα εξωτερικά θέματα δε θα προσέφερε τίποτα καινούριο. Μάλιστα, αν προσέφερε τίποτα καινούριο, θα ήταν ακόμα πιο αυστηρό από αυτό που έχουμε ζήσει τα τελευταία οκτώ χρόνια. Και στον εσωτερικό χώρο, ενώ τον ενδιαφέρει περισσότερο να ρυθμίσει κατά κάποιο τρόπο την αγορά, δε θα προσέφερε κάτι ριζικά διαφορετικό από αυτό που υπάρχει». Όλη η συζήτηση γίνεται με γνώμονα τις αλλαγές μετά τη διακυβέρνησης Μπους. Δηλαδή ο παράγων Μπους παίζει τελικά μεγάλο ρόλο σε αυτές τις εκλογές; «Κοιτάξτε, πιστεύω ότι οι δύο παράγοντες που παίζουν το μεγαλύτερο ρόλο στην τελευταία εβδομάδα ή το δεκαήμερο πριν από τις εκλογές στην Αμερική είναι το άμεσο παρελθόν, η προεδρία Μπους και τι σημαίνει αυτό για την Αμερική ως χώρα στο εσωτερικό και την Αμερική ως χώρα στο διεθνές σύστημα και δεύτερον το μόνο άγνωστο που υπάρχει ακόμα και το μόνο σημείο που πιστεύω ότι φοβίζει ακόμα τον Μπαράκ Ομπάμα και την ομάδα του είναι τι θα γίνει την Τρίτη 4 Νοεμβρίου. Δηλαδή αν ο μέσος Αμερικάνος όντως μπορεί να ψηφίσει χωρίς να του περάσει από το μυαλό ότι αυτός ο άνθρωπος θα είναι ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των ΗΠΑ. Και αυτό είναι το μόνο άγνωστο που φοβάται ακόμα η ομάδα του Μπαράκ Ομπάμα». Μια σύντομη εκτίμηση για το τι θα ήθελε η Βρετανία να δει στο Λευκό Οίκο; «Νομίζω ότι η Βρετανία δε θα είχε κανένα πρόβλημα ούτε με τον έναν ούτε με τον άλλο υποψήφιο ή πρόεδρο. Θα προσπαθήσει να διατηρήσει τις καλές σχέσεις που έχει με τις ΗΠΑ. Ως κυβέρνηση, ο Γκόρντον Μπράουν θα προτιμούσε να έχει τον Μπαράκ Ομπάμα απέναντί του. Πιθανώς ιδεολογικά να είναι πιο κοντά και να μπορούν να συνεννοηθούν πιο εύκολα, αλλά από άποψη στρατηγικής και εξωτερικής πολιτικής και ο ένας και ο άλλος υποψήφιος κάνουν για τη Βρετανία». Ποιος θα είναι ο επόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ; «Όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι ο Μπαράκ Ομπάμα θα είναι ο πρόεδρος των ΗΠΑ από το Γενάρη του 2009». www.kathimerini.gr |