Κώστας Μποτόπουλος: Ευρώπη με ανοιχτά μάτια

Το πολιτικό και οικονομικό εγχείρημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει βάσιμα αμφισβητηθεί από ιστορικούς, πολιτικούς αναλυτές και από τους ίδιους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Κώστας Μποτόπουλος, ευρωβουλευτής της Ομάδας των Σοσιαλιστών από τον Οκτώβριο του 2007, μιλά αλλά και γράφει ανοιχτά για τις αδυναμίες της Γηραιάς Ηπείρου, σε μια προσπάθεια να «ξορκίσει» τον ευρω-σκεπτικισμό

Συνέντευξη: Xρήστος Ι. Σύλλας
syllas@kathimerini.gr

VIDEO: Κώστας Μποτόπουλος, ευρωβουλευτής PSE

Αναμένοντας την επικύρωση της Συνθήκης της Λισσαβώνας από την Ελλάδα και τα υπόλοιπα 18 κράτη - μέλη της Ευρώπης των «27», ο διάλογος για την πολιτική πορεία της Γηραιάς Ηπείρου αποκτά - ή τουλάχιστον θα έπρεπε να αποκτήσει - ιδιαίτερη σημασία.

Πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου έδειξε πως Έλληνες και Ευρωπαίοι θεωρούν τους εαυτούς τους (σε ποσοστό που κυμαίνεται από 70% έως 80%) «όχι καλά ενημερωμένους» για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, φαινόμενο που αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην «αδυναμία» των ελληνικών αλλά και των ευρωπαϊκών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης να προβάλλουν κατάλληλα τη δραστηριότητα του Κοινοβουλίου.

Η επικοινωνιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ευαισθητοποίηση των πολιτών απέναντι στο Ε.Κ., το μοναδικό δημοσιονομικό και νομοθετικό όργανο που εκλέγεται απευθείας από τους πολίτες των κρατών - μελών, δεν έχει αποφέρει τα καλύτερα αποτελέσματα, όπως παραδέχεται στο kathimerini.gr o κ. Kώστας Μποτόπουλος, ευρωβουλευτής του PSE και μέλος σε τέσσερις επιτροπές του Ε.Κ. (Συνταγματικών Υποθέσεων - Προϋπολογισμών - Ελέγχου των Προϋπολογισμών και Νομικών Θεμάτων).

Εύρημα του τελευταίου ευρωβαρόμετρου, μάλιστα, αποκαλύπτει ότι μόλις δύο στους δέκα Έλληνες γνωρίζουν πότε θα γίνουν οι επόμενες ευρωεκλογές (Ιούνιος 2009). Παράλληλα ένα 35% διατηρεί την άποψη ότι έξι ευρωβουλευτές λιγότεροι εκπροσωπούν τη χώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ 65% δεν γνωρίζει καθόλου.

Ο κ. Μποτόπουλος συμφωνεί με τα ανωτέρω ευρήματα και σημειώνει ότι ήδη εξετάζεται η διεξαγωγή των εκλογών πριν από το καλοκαίρι (κατά τον Μάϊο), έτσι ώστε οι πολίτες να διατηρούν «ζωντανό» το ενδιαφέρον τους για τις εκλογές. Αναφέρει δε, ότι η ιδέα να δημιουργηθεί μια διευρυμένη λίστα με υποψήφιους ευρωβουλευτές από άλλες χώρες που θα εκλέγονται υπερεθνικά, είναι υπό συζήτηση. Για παράδειγμα οι υποψήφιοι βουλευτές της Σοσιαλιστικής Ομάδας δεν θα είναι μόνο Έλληνες αλλά θα προέρχονται και από ευρωπαϊκές χώρες.

Προς επικύρωση της Συνθήκης της Λισσαβώνας

Οι διαβουλεύσεις στην ειδική επιτροπή της ελληνικής Βουλής ξεκίνησαν την Τετάρτη με την κυβέρνηση να αρνείται το αίτημα της αντιπολίτευσης για την κύρωση της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης δια δημοψηφίσματος.

Πρόκειται για μια Συνταγματική Συνθήκη η οποία λόγω του «βεβαρυμένου» ιστορικού της (άρνηση Γάλλων και Ολλανδών για την επικύρωση του ευρωσυντάγματος) δε διαπνέεται από ενθουσιασμό, ευκρίνεια και πολιτική δύναμη. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Κώστας Μποτόπουλος στο βιβλίο του «Ευρώπη με ανοιχτά μάτια», η νέα Συνθήκη «έρχεται να γεμίσει ένα κενό κι όχι να κάνει ένα άλμα».

Ο κ. Μποτόπουλος μιλάει για τα θετικά του νέου συντάγματος τονίζοντας τις αυξημένες αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Από τούδε και εφεξής θα ενισχυθεί η διαδικασία συναπόφασης Συμβουλίου και Κοινοβουλίου για το 95% της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας καθώς και για ζητήματα εσωτερικής αγοράς, οικονομικής διαχείρισης και καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης.

Στο ίδιο μήκος κύματος, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Ε.Κ., περισσότερες συναντήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα διεξάγονται υπό το φως της δημοσιότητας, κάτι που δεν συνέβαινε πριν.

Από την άλλη μεριά ο κ. Μποτόπουλος δεν κρύβει τις αμφιβολίες του για το νέο κείμενο, μέγα έλλειμα του οποίου αποτελεί το πλήγμα που δέχτηκε η Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων από τη Βρετανία και την Πολωνία. Η ύπαρξη του Ευρωπαίου πολίτη και τα δικαιώματα που απορρέουν από την πολιτική ορίζουσα της Ε.Ε. αποκτά «νομική δεσμευτικότητα, αλλά με έμμεσο τρόπο, σα να είναι ντροπή», γράφει χαρακτηριστικά ο κ. Μποτόπουλος.

Ωστόσο, το κυριότερο βήμα οπισθοχώρησης που πραγματοποιεί η νέα Συνθήκη είναι η έλλειψη διαφάνειας απέναντι στον πολίτη. «Το νέο κείμενο εκτός από μεταφραστή χρειάζεται και επαγγελματία ερμηνευτή για να γίνει κατανοητό σε όλες του τις διαστάσεις», αναφέρει στο βιβλίο του ο κ. Μποτόπουλος.

Διχασμένη η Ε.Ε. για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου

Με το ζήτημα του μποϋκοτάζ των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου να λαμβάνει πολιτικές διαστάσεις και την εξόριστη κυβέρνηση του Θιβέτ να κάνει εκκλήσεις για ειρηνικές διαμαρτυρίες κατά τη διάρκεια λαμπαδηδρομιών της Ολυμπιακής Φλόγας, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει υϊοθετήσει μια ενιαία πολιτική γραμμή απέναντι στο ζήτημα.

Ο πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας, Γκόρντον Μπράουν έχει ήδη δηλώσει πως δεν θα παραστεί στην τελετή έναρξης αν και εξαιτίας της φιλοξενίας των Αγώνων του 2012 θα παραστεί «αναγκαστικά» στην τελετή λήξης. Στο ίδιο μήκος κύματος, τόσο η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκέλα Μέρκελ, όσο και ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί έχουν μέχρι στιγμής τοποθετηθεί υπέρ της απουσίας τους από την τελετή έναρξης. Ωστόσο, αυτή είναι η μεμονωμένη θέση των ισχυρών της Ευρώπης και όχι μια ενιαία ευρωπαϊκή στάση.

«Ενιαία θέση δεν υπάρχει, ακόμη και στο εσωτερικό των δύο μεγάλων κομμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (σ.σ: του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και των Σοσιαλιστών)», σχολιάζει ο κ. Μποτόπουλος, δίνοντας τον τόνο που επικρατεί απέναντι σ' ένα ζήτημα που, όσο πλησιάζουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, θα λαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις.

Πρόκειται για ένα «media event» (μιντιακό γεγονός), το οποίο είναι λογικό να χρησιμοποιείται από όσους υπερασπίζονται την κυβέρνηση του Θιβέτ, υπογραμμίζει ο κ. Μποτόπουλος, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η Ε.Ε. να ταχθεί με ακτιβιστικό, πλην όμως ειρηνικό τρόπο, υπέρ της επίλυσης των προβλημάτων μεταξύ Κίνας - Θιβέτ.

Ήδη με το «ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Απριλίου σχετικά με το Θιβέτ», καθίσταται σαφές, μεταξύ άλλων, ότι η Ε.Ε. επικρίνει τις τακτικές διακρίσεων και καταστολής της Κίνας απέναντι στις εθνοτικές μειονότητες και κινείται στην κατεύθυνση να υϊοθετήσει κοινή γραμμή απέναντι στο ζήτημα του Θιβέτ. Στο ψήφισμα αναφέρεται πως ο διάλογος Ε.Ε. - Κίνας για τα ανθρώπινα δικαιώματα που έχει ξεκινήσει από το 2000, δεν έχει αποφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Διάκριση Αριστεράς και Δεξιάς

Η διάκριση Δεξιάς και Αριστεράς στην Ευρώπη δεν υφίσταται με την κλασική πολιτική σημειολογία που ερμηνευόταν ή εξακολουθεί να ερμηνεύεται στην Ελλάδα, σχολιάζει ο Κώστας Μποτόπουλος και σημειώνει πως στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δε γίνεται λόγος για Δεξιά ή Αριστερά.

Σχετικά θέματα   Ανενημέρωτοι Ευρωπαίοι και Έλληνες για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Πώς έχασε η Ευρώπη τους στόχους σε Ε&Α

«Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σπάνια μιλάμε για Δεξιά ή Αριστερά. Η Ευρωπαϊκή Δεξιά (το Λαϊκό Κόμμα) θέλει να εμφανίζεται ως Κεντροδεξιά, την ίδια στιγμή που οι Σοσιαλιστές και οι Πράσινοι θέλουν να εμφανίζονται ως Κεντροαριστερά», λέει ο κ. Μποτόπουλος και συνεχίζει:

«Το ενδιαφέρον είναι ότι η διαχωριστική γραμμή στην Ευρώπη κινείται ανάλογα με τα ζητήματα. Για παράδειγμα όταν πρόκειται για ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων μεγάλα κομμάτια του Λαϊκού Κόμματος και των Φιλελεύθερων έρχονται κοντά στις θέσεις της Αριστεράς, ενώ σε θέματα οικονομίας παρατηρείται πως τμήματα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών - με τρανταχτό παράδειγμα τους Βρετανούς - μετακινούνται σε θέσεις που πρόσκεινται στο φιλελεύθερo μοντέλο διακυβέρνησης».

Ο κ. Μποτόπουλος εξηγεί στο kathimerini.gr την πορεία της ευρωπαϊκής Σοσιαλδημοκρατίας η οποία διέρχεται κρίση και σχολιάζει γιατί το θεωρητικό οικοδόμημα του «Τρίτου Δρόμου» του ’ντονι Γκίντενς, προορισμένο να στηρίξει το κυβερνητικό πείραμα του Μπλερ, δεν συζητάται πλέον τόσο έντονα στη Μεγάλη Βρετανία. Η ιδεολογική μετακίνηση από τον πυρήνα της Αριστεράς (συλλογικότητα) προς τα δεξιά (ατομικότητα) - δομικό σημείο της θεωρίας του Γκίντενς - αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Μποτόπουλο, ένα αδύναμο θεωρητικό μοντέλο. Μπορεί η εθνική εμπειρία της Βρετανίας να ήταν ενδιαφέρουσα όμως το αποτέλεσμα δε δικαίωσε τον Γκίντενς και τους Σοσιαλιστές, καταλήγει.

Περί ευρωπαϊκού προϋπολογισμού

Ο Κώστας Μποτόπουλος σχολιάζει τα εγγενή ελαττώματα του Προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μας πληροφορεί ότι η συζήτηση που γίνεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πλέον, αναφέρεται στην αλλαγή των προτεραιοτήτων των δαπανών.

Με τη συνθήκη της Λισσαβώνας οι δαπάνες για τα αγροτικά προγράμματα παύουν να είναι υποχρεωτικές, γεγονός που στρέφει την προσοχή της Ε.Ε. στην αξιοποίηση των κονδυλίων σε τομείς όπως η έρευνα και η ανάπτυξη.

Η καθήλωση της Ευρώπης συγκριτικά με τις ΗΠΑ και την Κίνα, αναφορικά με τις δαπάνες σε έρευνα και ανάπτυξη δεν αποτελεί ολιγωρία της Ένωσης, σύμφωνα με τον κ. Μποτόπουλο, αλλά η δομή του Προϋπολογισμού είναι τέτοια που δεν δίνει μεγάλα περιθώρια ευελιξίας στην Ένωση.

Τέλος, ο κ. Κώστας Μποτόπουλος δεν αρνείται ότι και τα δύο μεγάλα κόμματα δεν έπραξαν σωστά σχετικά με τον τρόπο απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων. «Αν και έγιναν προσπάθειες δεν λύθηκε το ζήτημα της γραφειοκρατίας. Ιδρύθηκαν υπηρεσίες για το λόγο αυτό και ο φόρτος που υπάρχει ακόμα και σήμερα προκαλεί μεγάλες καθυστερήσεις», επισημαίνει και καταλήγει: «Υπάρχει μεγάλο έλλειμμα σε ανθρώπινο δυναμικό, απόρροια της λανθασμένης στρατηγικής που έχουμε παρουσιάσει ως χώρα».

www.kathimerini.gr

ΠΗΓΕΣ:

1. «Ευρώπη με ανοιχτά μάτια»: Κώστας Μποτόπουλος, Με την υποστήριξη του PSE (Σοσιαλιστική Ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), Αθήνα 2007

2.Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, www.europarl.europa.eu/

3.BBC News