Η κινεζική οικονομική διείσδυση στην Αφρική είχε γίνει κατά καιρούς στόχος κριτικών, κυρίως από το δυτικό κόσμο, καθώς ήταν έντονες οι ανησυχίες σχετικά με το κατά πόσο είναι δόκιμο να γίνονται επενδύσεις σε καθεστώτα τα οποία φημίζονται για τη διαφθορά και την από πλευράς τους καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ωστόσο, όπως δείχνουν πρόσφατες εκτιμήσεις, οι κινεζικές επενδύσεις έχουν περισσότερο θετικές παρά αρνητικές επιπτώσεις, καθώς αποτελούν καταλύτες ανάπτυξης στις αφρικανικές χώρες.

Τα κεφάλαια από την αμφίδρομη ροή του εμπορίου έχουν δεκαπλασιαστεί από το 2000, αγγίζοντας τα 107 δισεκατομμύρια δολάρια μέσα στο 2008, καθώς η Κίνα χρηματοδοτεί την κατασκευή υποδομής, πωλεί φτηνά αγαθά και αγοράζει πρώτες ύλες.

Η κινεζική δραστηριότητα στην Αφρική έχει αποτελέσει στόχο έντονων κριτικών από τη Δύση, καθώς πολιτικοί και ακτιβιστές κατηγορούν την Κίνα πως υποστηρίζει καταπιεστικά/ απολυταρχικά καθεστώτα, ενώ παράλληλα αποστραγγίζει την Αφρική από τις πρώτες της ύλες.

Ωστόσο, Αφρικανοί και Κινέζοι επιχειρηματίες και ακαδημαϊκοί λένε πως το Πεκίνο ικανοποιεί την ανάγκη για δημιουργία υποδομής, ενώ παράλληλα αναζωογονεί αγορές τις οποίες η Δύση έχει αγνοήσει επί σειρά ετών.

«Πάντα θεωρούσαμε πως το εμπόριο και η ανάπτυξή του είναι σημαντικότερα από ότι η παροχή βοηθείας» λέει ο ’ντριαν Ντέηβις, επικεφαλής του τμήματος Κίνας του βρετανικού υπουργείου Διεθνούς Ανάπτυξης (DFID) που συνεργάζεται με το Πεκίνο για την ανάπτυξη της Αφρικής.

«Υπάρχει ροή χρηματικών κεφαλαίων προς την Αφρική...επενδύουμε στην υγεία και την παιδεία, αλλά η Αφρική χρειάζεται υποδομή, στην ανάπτυξη της οποίας η Δύση δεν έχει βοηθήσει καθόλου».

Από πλευράς της, η Κίνα έχει εισέλθει ενθουσιωδώς στην οικονομική «αρένα» της Μαύρης Ηπείρου: «Ρίχνουμε τα πάντα σε ένα μεγάλο καλάθι το οποίο ονομάζεται 'οικονομική συνεργασία', επενδύσεις, ανθρωπιστική βοήθεια, συμβόλαια» είπε σχετικά ο Χο Ουενπίνγκ, ειδικός επί θεμάτων Αφρικής σε ένα κινεζικό think tank.

Όσον αφορά τους κινδύνους που εγκυμονεί η οικονομική επέκταση στην Αφρική (λόγω των υψηλών βαθμών διαφθοράς), το Πεκίνο έχει λάβει τα μέτρα του, αποφεύγοντας τη «μεσολάβηση» των κυβερνήσεων και χρηματοδοτώντας απευθείας εταιρείες κινεζικών συμφερόντων οι οποίες προβαίνουν σε κατασκευές και επενδύσεις.

«Οι Κινέζοι λένε 'θα πάρουμε το χρυσό σας και θα χτίσουμε τόσα σχολεία, θα πάρουμε το χαλκό σας και θα χτίσουμε ένα σιδηρόδρομο'» είπε ο Κουάκου Ατουαχένε Γκίμα, από τη Γκάνα, καθηγητής στο China Europe International Business School, συμπληρώνοντας πως «είναι ένας πολύ πιο αποτελεσματικός τρόπος ανάπτυξης του συστήματος από το να δίνεις δάνεια και οικονομική βοήθεια που καταλήγουν στις τσέπες των πολιτικών και άλλων ανθρώπων που τα σπαταλούν».

Η κινεζική αντίληψη περί οικονομικής βοήθειας διαφέρει από την αντίστοιχη δυτική, καθώς η παροχή της δε συνοδεύεται από όρους περί δημοκρατικών αξιών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων- ως τμήμα της ευρύτερης κινεζικής πολιτικής περί μη επέμβασης στα εσωτερικά των χωρών- εταίρων.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από Reuters