Ένα όργανο ραντάρ στο διαστημόπλοιο της NASA «Mars Reconnaissance Orbiter», ικανό να διαπερνά την επιφάνεια, ανίχνευσε εκατοντάδες πελώριους παγετώνες, με πάχος σχεδόν ένα χιλιόμετρο, θαμμένους κάτω από ένα λεπτό βραχώδες στρώμα εδάφους του ’ρη, στην ανατολική λεκάνη «Ελλάς» του νότιου ημισφαιρίου, οι οποίοι καταλαμβάνουν έκταση δεκάδων χιλιομέτρων.

Οι παγετώνες αυτοί μπορεί να είναι τα απομεινάρια τεράστιων εκτάσεων πάγου που σκέπαζαν τον πλανήτη σε κάποια περασμένη εποχή πάγων, όπως αναφέρουν δημοσιεύματα του Ρόιτερ, του Γαλλικού Πρακτορείου και του New Scientist, ενώ σχετική επιστημονική εργασία εμφανίσθηκε στο περιοδικό Science. Υπολογίζεται ότι οι παγετώνες περιέχουν 20.000 κυβικά χιλιόμετρα παγωμένου νερού, αρκετά για να σκεπάσουν όλο τον πλανήτη με ένα στρώμα νερού πάχους 20 εκατοστών.

Οι παγετώνες αυτοί, τα μεγαλύτερα γνωστά αποθέματα νερού στον ’ρη πέρα από τους πόλους του, μπορούν να αποδειχθούν χρήσιμοι για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές στον «κόκκινο πλανήτη», είτε ως πόσιμο νερό είτε ως καύσιμη ύλη για τους πυραύλους, σύμφωνα με τον γεωφυσικό του πανεπιστημίου του Τέξας Τζον Χολτ, υπεύθυνο για την ανακάλυψη. «Αν στο μέλλον επρόκειτο να στήσουμε μια βάση, θα το κάναμε δίπλα σε μια μεγάλη πηγή νερού, γιατί με αυτό μπορείς να κάνεις τα πάντα».

Οι παγετώνες, ηλικίας πιθανώς 200 εκατ. ετών, μοιάζουν με τους αντίστοιχους της Ανταρκτικής και μπορεί να κρύβουν γενετικά κατάλοιπα αρχαίας μικροβιακής ζωής, καθώς και φυσαλίδες αέρα που θα αποκαλύψουν τη σύνθεση της ατμόσφαιρας του ’ρη στο απώτερο παρελθόν, όπως συμβαίνει στην Ανταρκτική, σύμφωνα με το γεωλόγο Τζέημς Xιντ του πανεπιστήμιου Μπράουν.

Μέχρι τώρα οι επιστήμονες είχαν εντοπίσει νερό μόνο στους δύο πόλους του ’ρη, αλλά οι νεοακαλυφθέντες παγετώνες βρίσκονται σε ενδιάμεσα γεωγραφικά πλάτη (35-60 μοιρών), τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο ημισφαίριο. Ένας από αυτούς είναι τριπλάσιος σε μέγεθος από την πόλη του Λος ’ντζελες.

Σύμφωνα με το γεωλόγο Τ. Χολτ, οι θαμμένοι παγετώνες αποτελούν «δραματική ένδειξη για μια μεγάλη κλιματική αλλαγή στον ’ρη, πιθανώς λόγω μεταβολών στην κλίση του άξονά του, οι οποίες προκαλούν τις εποχές των παγετώνων και στη Γη». Σύμφωνα με το γεωλόγο Τ. Χιντ, επειδή ο ’ρης δεν διαθέτει κάποιο μεγάλο δορυφόρο που να μπορεί να τον σταθεροποιήσει, πιθανότατα ταλαντεύεται δραματικά κάθε 120.000 χρόνια περίπου.

Οι επιστήμονες θέλουν να καταλάβουν την ιστορία του νερού στον ’ρη, επειδή το νερό είναι θεμελιώδες για το αν ποτέ ο πλανήτης φιλοξένησε μικροβιακή ή άλλη μορφή ζωής. Αν και τώρα είναι ξερός και σκονισμένος, πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι ο ’ρης κάποτε ήταν πολύ πιο υγρός. Για παράδειγμα, οι επιστήμονες θεωρούν ότι διακρίνουν, στις βόρειες πεδιάδες του, τα απομεινάρια της ακτογραμμής ενός ωκεανού, ο οποίος, πριν τουλάχιστον 2 δισ. χρόνια, σκέπαζε το ένα τρίτο του πλανήτη.

Το όχημα Phoenix Mars Lander, που προσεδαφίσθηκε το Μάιο στο βόρειο πόλο του πλανήτη, πρόλαβε να βρει βέβαιες αποδείξεις ότι υπήρχε νερό, πριν ολοκληρώσει την αποστολή του προ ημερών.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ