Η σύνοδος της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή μπορεί να ολοκληρωθεί με την υιοθέτηση δύο ξεχωριστών συμφωνιών. Η μία θα αποτελεί μια συνέχεια του Κιότο, το οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες ουδέποτε επικύρωσαν. Η άλλη θα εντάσσεται στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή, το οποίο αποδέχεται η Ουάσιγκτον. Οι περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες θα ήθελαν να αποφύγουν μια τέτοια εξέλιξη, αλλά οι αναπτυσσόμενες χώρες επιμένουν να διατηρηθεί το πνεύμα του πρωτοκόλλου του Κιότο. Κι αυτό, επειδή δεν τις υποχρεώνει να κάνουν τίποτα, ενώ προβλέπει δεσμεύσεις για τις πλούσιες χώρες. Θέλουν λοιπόν να ανανεωθεί αυτό το πρωτόκολλο, που λήγει τον Δεκέμβριο του 2012, με νέες δεσμεύσεις για τον ανεπτυγμένο κόσμο.

Η κατάσταση στην Κοπεγχάγη είναι σε γενικές γραμμές αρκετά περίπλοκη. Οι χώρες που συμμετέχουν έχουν φτάσει κοντά σε μια συμφωνία για την προστασία των μεγάλων δασών του πλανήτη ή, ακριβέστερα, όσων από τα μεγάλα δάση έχουν απομείνει, Η συμφωνία, που λέγεται REDD και για την οποία χρειάστηκαν πολύμηνες διαπραγματεύσεις, έχει πάντως χαρακτηριστεί από ορισμένες πλευρές αδύναμη και αόριστη. Εχει επίσης υπάρξει πρόοδος στην κατεύθυνση μιας συμφωνίας για τη μεταφορά τεχνολογίας, κάτι που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τις αναπτυσσόμενες χώρες.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα αυτή τη στιγμή αφορά τη μείωση των εκπομπών. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει προσφέρει 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ τον χρόνο για τα επόμενα τρία χρόνια προκειμένου να βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες να περιορίσουν τις εκπομπές τους και να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Αναμένονται τώρα οι προτάσεις των άλλων πλουσίων χωρών. Οι αναπτυσσόμενες χώρες, πάντως, λένε ότι χρειάζονται τουλάχιστον 10 δισεκατομμύρια ευρώ για την επόμενη τριετία.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν μεταβαίνει αύριο (Τρίτη) στην Κοπεγχάγη, δύο ημέρες νωρίτερα από τους άλλους ηγέτες, σε μια προσπάθεια να συμβάλει στην άρση του αδιεξόδου και την επίτευξη συμφωνίας. Ο στόχος είναι να περιοριστεί η θέρμανση του πλανήτη κατά 2 το πολύ βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τη βιομηχανική εποχή. Ο Μπράουν θα έχει την Τετάρτη συναντήσεις με μικρό αριθμό ηγετών, στους οποίους δεν θα περιλαμβάνεται ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα.

«Είναι απολύτως πεπεισμένος ότι πρέπει να λύσουμε το πρόβλημα τώρα, αφού σε διαφορετική περίπτωση ίσως να μην μπορέσουμε να αναστήσουμε τη συμφωνία για τα επόμενα πέντε χρόνια», λέει μια πηγή της Ντάουνινγκ Στριτ. «Αυτό θα σήμαινε πέντε ακόμη χρόνια εκπομπών άνθρακα».

Αυτή την εβδομάδα μεταβαίνει στην Κοπεγχάγη και ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια Αρνολντ Σβαρτσενέγκερ, ο οποίος με συνέντευξή του που δημοσιεύεται σήμερα στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς κάλεσε τον πρόεδρο Ομπάμα να μιμηθεί την Καλιφόρνια και να ηγηθεί της μάχης κατά της κλιματικής αλλαγής. «Θα ήταν καλό για όλο τον κόσμο να αποτελέσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες τη δύναμη πίσω από το κίνημα», τονίζει ο Σβαρτσενέγκερ. «Μέσα στην επόμενη δεκαετία, η Αμερική θα μπορούσε να καλύπτει το 20% των ενεργειακών της αναγκών από ανανεώσιμες πηγές. Εχουμε ήλιο, αέρα - μπορούμε πια να παράγουμε καύσιμα ακόμη κι από την άλγη. Η Καλιφόρνια ζει μια πράσινη επανάσταση, κι ολόκληρη η Αμερική θα μπορούσε θαυμάσια να τη μιμηθεί».

Ο Σβαρτσενέργκερ θα πει στην Κοπεγχάγη ότι οι διεθνείς συμφωνίες, όσο φιλόδοξες κι αν είναι, δεν θα είναι ποτέ αρκετές. Για τον σκοπό αυτό, οι χώρες και οι πόλεις δεν θα πρέπει να περιμένουν τις δεσμευτικές συμφωνίες για να λάβουν μέτρα για τον περιορισμό των εκπομπών τους. «Εμείς στην Καλιφόρνια δεν πιστεύουμε, και δεν συμπεριφερόμαστε, σαν να πρέπει να περιμένει η πρόοδος τις αποφάσεις της Ουάσινγκτον, του Πεκίνου ή του Κιότο».

Διαμαρτυρία αφρικανικών χωρών

Οι αφρικανικές χώρες, που είχαν αποχωρήσει νωρίτερα σήμερα από τις διαπραγματεύσεις της διάσκεψης της Κοπεγχάγης για το κλίμα, επέστρεψαν στις συνομιλίες το απόγευμα, όπως δήλωσαν ευρωπαίοι και Αφρικανοί εκπρόσωποι στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι συνομιλίες ξεκίνησαν λίγο μετά τις 16:00 (ώρα Ελλάδος), αφού η Δανή πρόεδρος Κόνι Χέντεγκααρντ διαβεβαίωσε τους Αφρικανούς εκπροσώπους ότι ένα μέρος των εργασιών θα αφιερωθεί αποκλειστικά στο Πρωτόκολλο του Κιότο, δήλωσε στο γαλλικό πρακτορείο ένας Ευρωπαίος διαπραγματευτής.

Η Χέντεγκααρντ «υποσχέθηκε ότι θα έχουμε δύο αποφάσεις (στην τελική συμφωνία), μία για το Πρωτόκολλο του Κιότο και ακόμα μία για τη διάσκεψη» του κλίματος του ΟΗΕ, επεσήμανε ο Ετιέν Μασάρ Μακάγκα, εκπρόσωπος της Γκαμπόν.

Οι 53 αφρικανικές χώρες ανέστειλαν το πρωί τη συμμετοχή τους στις εργασίες απαιτώντας μία συζήτηση αφιερωμένη στο μέλλον του Πρωτοκόλλου του Κιότο, τη μοναδική παγκόσμια συμφωνία μέχρι στιγμής για το κλίμα. «Είναι το μόνο μέσο που διαβεβαιώνει ότι όλοι θα δεσμευθούν σε αυτή την ελάχιστη βάση», εξήγησε ο Μακάγκα.

Οι μεγαλύτεροι ρυπαντές

Οι μεγαλύτεροι ρυπαντές του πλανήτη, η Κίνα και οι ΗΠΑ, βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις ενός παγκόσμιου καταλόγου που κατατάσσει τις χώρες ανάλογα με την απόδοση τους στον τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος και ο οποίος δημοσιεύθηκε σήμερα. Από τις ευρωπαϊκές χώρες η απόδοση της Ελλάδας, της Πολωνίας, της Κύπρου και του Λουξεμβούργο κρίθηκε «πολύ κακή», ενώ η Σουηδία, η Βρετανία, η Γερμανία και η Γαλλία βρίσκονταν στις 10 πρώτες θέσεις.

Ο ετήσιος κατάλογος της Climate Change Performance - που συντάσσεται τα τελευταία πέντε χρόνια από την γερμανική μη κυβερνητική οργάνωση Germanwatch και την ευρωπαϊκή, μη κυβερνητική οργάνωση Climate Action Network(CAN) - κατατάσσει τις χώρες βάση της απόδοσής τους στην προστασία κατά των κλιματικών αλλαγών, συγκρίνοντας 57 βιομηχανικές χώρες και οικονομίες αναπτυσσόμενων χωρών. Συγκεκριμένα υπολογίζει το ποσοστό των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου που εκλύει κάθε χώρα στην ατμόσφαιρα, καθώς και την κλιματική πολιτική της.

Η Βραζιλία, η Βρετανία και η Σουηδία βρίσκονται πρώτες στην κατάταξη των χωρών που έχουν κάνει τις περισσότερες προσπάθειες την τρέχουσα χρονιά. Η Γερμανία, η Γαλλία και η Ινδία βρίσκονται αμέσως μετά την Βρετανία, ενώ η Αυστραλία και το Καζακστάν κατατάσσονται στις τελευταίες θέσεις λίγο πριν τον προτελευταίο Καναδά. Εκτός από τις ΗΠΑ και την Κίνα που βρίσκονται στην έβδομη και όγδοη χειρότερη θέση αντίστοιχα κακός μαθητής είναι και η Σαουδική Αραβία που κερδίζει την τελευταία, 60η θέση.

Σύμφωνα με την Germanwatch καμία από τις 57 χώρες - που ευθύνονται για το 90% του διοξειδίου του άνθρακα που εκλύεται στην ατμόσφαιρα - δεν έχει κάνει αρκετά για να αποτραπεί η αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 2 βαθμούς Κελσίου και γι' αυτό δεν κατατάσσει καμία στις τρεις πρώτες θέσεις του καταλόγου.

Διαδηλώσεις στην Κοπεγχάγη

Περίπου χίλια νεαρά άτομα διαδήλωσαν σήμερα κάτω από την αυστηρή αστυνομική επιτήρηση στο κέντρο της Κοπεγχάγης ζητώντας κυρίως το άνοιγμα των συνόρων στους πρόσφυγες της κλιματικής αλλαγής, ανέφερε ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου.

Οι διαδηλωτές, περίπου χίλιοι κατά την αστυνομία της δανικής πρωτεύουσας και διπλάσιοι κατά τους οργανωτές, κατευθύνονται προς το υπουργείο Αμυνας που βρίσκεται κοντά στο κοινοβούλιο.

Μεταξύ των κυριότερων συνθημάτων που ακούγονταν κυρίως στα αγγλικά αλλά και στα γαλλικά ήταν «αστυνομία παντού, δικαιοσύνη πουθενά», «Αντικαπιταλιστές», «Το κλίμα μας δεν είναι δική σας υπόθεση», «Οχι σύνορα, όχι έθνη, σταματήστε τις απελάσεις».

Την Κυριακή η αστυνομία έκανε περίπου 250 συλλήψεις και περίπου χίλιες το Σάββατο, κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων το περιθώριο της διάσκεψης για κλίμα του ΟΗΕ στην Κοπεγχάγη. Την Κυριακή αναμένεται να βρίσκονται στην Κοπεγχάγη πάνω από 110 ηγέτες κρατών για την τελική φάση της διάσκεψης στην οποία θα μετέχουν αντιπροσωπείες από 193 χώρες.

Λιγότερες οι καταστροφές φέτος

Σύμφωνα με έκθεση των Ηνωμένων Εθνών που δόθηκε σήμερα στην δημοσιότητα, εφέτος σημειώθηκαν οι λιγότερες φυσικές καταστροφές της τελευταίες δεκαετίας στον κόσμο, αλλά οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα συνέχισαν να ευθύνονται για τους περισσότερους από τους θανάτους και για τις περισσότερες ζημιές.

Εφέτος καταγράφησαν 245 φυσικές καταστροφές, ενώ είχαν σημειωθεί 434 το 2005 που ήταν ο μεγαλύτερος αριθμός της δεκαετίας σύμφωνα με την Διεθνή Στρατηγική των Ηνωμένων Εθνών για Μείωση των Καταστροφών.

Από τις 245 καταστροφές οι 224 είχαν σχέση με καιρικά φαινόμενα και στοίχισαν την ζωή σε περίπου 7.000 ανθρώπους. Οι σχετιζόμενοι με τα καιρικά φαινόμενα θάνατοι με εξαίρεση τα ηφαίστεια και τους σεισμούς, προκάλεσαν ζημιές περίπου 15 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε σύνολο 19 δισεκατομμυρίων από όλες τις καταστροφές, αναφέρεται στην έκθεση.

Σχέδιο ΗΠΑ για «καθαρή ενέργεια»

Ο Αμερικανός υπουργός Ενέργειας Στίβεν Τσου αποκάλυψε σήμερα κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας διάσκεψης για το κλίμα ένα πενταετές σχέδιο ύψους 350 εκατομμυρίων δολαρίων χρηματοδοτούμενο από τις κύριες βιομηχανικές χώρες που έχει στόχο να προωθήσει την «καθαρή» ενέργεια στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Με την ονομασία «Climate REDI» αυτό το σχέδιο επιτρέπει να «επιταχυνθεί η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των τεχνολογιών που βελτιώνουν την ενεργειακή αποδοτικότητα» σε αυτές τις χώρες, επεσήμανε ο Τσου σε ανακοίνωσή του.

Το σχέδιο περιλαμβάνει τέσσερις άξονες: την ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας στα σπίτια που δεν έχουν ηλεκτροδότηση, την προώθηση των οικονομικών τεχνολογιών, τη δημιουργία ενός δικτύου ανταλλαγής πληροφορίων για την καθαρή ενέργεια και τη δημιουργία ενός προγράμματος αρωγής για την προώθηση αυτών των τεχνολογιών στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Τα χρήματα θα αποδεσμευτούν από το Φόρουμ των μεγαλύτερων οικονομιών για την Ενέργεια και το Κλίμα (MEF), στο οποίο συμμετέχουν 17 χώρες, αυτές του G8 και άλλες αναπτυγμένες οικονομίες. Οι ΗΠΑ δεσμεύθηκαν να προσφέρουν οι ίδιες 85 εκατομμύρια δολάρια.

Αντίδραση για την αποχώρηση των Αφρικανών από τη Σύνοδο

Η δανική προεδρία της 15ης διάσκεψης για το κλίμα υπό την αιγίδα του ΟΗΕ στην Κοπεγχάγη επιχείρησε σήμερα να αποδραματοποιήσει την οργή των 53 αφρικανικών κρατών, τα οποία ανέστειλαν προσωρινά τη συμμετοχή τους στη διάσκεψη προλέγοντας, μάλιστα, ότι «κι άλλες μίνι-κρίσεις θα συμβούν από σήμερα έως την Παρασκευή», οπότε τερματίζονται οι εργασίες της διάσκεψης αυτής.

«Μοιάζει δραματική η κίνηση, ωστόσο τα πράγμα δεν είναι ακριβώς έτσι» δήλωσε η εκπρόσωπος της δανικής προεδρίας της διάσκεψης μιλώντας στο δελτίο ειδήσεων του δανικού καναλιού «TV2 News».

Η κυρία Κόνι Χέντεργκάαρντ απέρριψε ταυτοχρόνως τις αιτιάσεις ότι στη διάσκεψη αυτή «ευνοοούνται τα συμφέροντα των βιομηχανικών κρατών», τόνισε ότι «ποτέ στο παρελθόν μία προεδρία διάσκεψης για το κλίμα δεν έβαλε τόση ενέργεια για να υποστηριχθούν τα συμφέροντα όλων των συνέδρων, για να μετάσχουν τόσοι πολλοί στη διάσκεψη, για να γίνει διάλογος μαζί τους».

Οι 53 αφρικανικές χώρες ανέστειλαν από σήμερα το πρωΐ τη συμμετοχή τους στις «ομάδες εργασίας» της διάσκεψης διαμαρτυρόμενες για «την έλλειψη προσήλωσης στις επιταγές του Πρωτοκόλλου του Κιότο», της μόνης διαθέσιμης διεθνούς συμφωνίας για το Περιβάλλον, «αλλά και την άρνηση συζήτησης, για το μέλλον αυτής της μοναδικής συμφωνίας».

Πάντως, στη διάρκεια του απογεύματος επέστρεψαν στις «ομάδες εργασίας» οι εκπρόσωποι των 53 αφρικανικών αντιπροσωπειών στη διάσκεψη κι οι διαβουλεύσεις, από τις 16.00 ώρα Ελλάδας, επαναλήφθηκαν κανονικά.

Ο κ. Ετιέν Μασάρ Μακάγκα, ο εκπρόσωπος της Γκαμπόν, τόνισε ότι, με την αποχώρηση μας από τις εργασίες της διάσκεψης «θέλαμε να αποσπάσουμε εγγυήσεις, για μία ελάχιστη δέσμευση όλων στο μέλλον του πρωτοκόλλου του Κιότο».

Έκκληση ΟΗΕ για συμβιβασμό

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι μουν απηύθυνε σήμερα έκκληση προς τους ηγέτες του κόσμου να «βρουν μία συμβιβαστική λύση» για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη, την ώρα που το πέπλο μιας πιθανής αποτυχίας καλύπτει την σύνοδο της Κοπεγχάγης.

«Ο χρόνος πιέζει. Δεν είναι ώρα να κάνουμε κριτική, κάθε χώρα πρέπει να λάβει μέρος στην υιοθέτηση μιας συμφωνίας στην Κοπεγχάγη» δήλωσε ο γγ του ΟΗΕ κατά τη διάρκεια Συνέντευξης Τύπου στη Νέα Υόρκη.

«Καλώ τους ηγέτες του κόσμου να αναλάβουν τις ευθύνες τους, να κάνουν αυτό που πρέπει, καλώ τους διαπραγματευτές να εντείνουν τις προσπάθειες για την εξεύρεση ενός συμβιβασμού», πρόσθεσε ο Μπαν Κι Μουν, ο οποίος αναμένεται να ταξιδεύσει στην Κοπεγχάγη σήμερα.

Ενεργοβόρος η σύνοδος της Κοπεγχάγης

Το ενεργειακό αποτύπωμα της συνόδου της Κοπεγχάγης για την κλιματική αλλαγή είναι το μεγαλύτερο που έχει προκληθεί από οποιαδήποτε άλλη σύνοδο για το κλίμα και ίσο με το ετήσιο αποτύπωμα τουλάχιστον 600.000 κατοίκων της Αιθιοπίας.

Εκπρόσωποι κυβερνήσεων, δημοσιογράφοι, ακτιβιστές και παρατηρητές από σχεδόν 200 χώρες έχουν συγκεντρωθεί στην πρωτεύουσα της Δανίας για τη σύνοδο για την κλιματική αλλαγή και οι μετακινήσεις και οι εργασίες τους παράγουν 46.200 τόνους διοξειδίου του άνθρακα, το μεγαλύτερο ποσοστό των οποίων προέρχεται από τις πτήσεις που χρησιμοποιούν αυτά τα άτομα.

Το διοξείδιο του άνθρακα που παράγεται στη σύνοδο της Κοπεγχάγης είναι ίσο με εκείνο που παράγουν ετησίως 2.300 Αμερικανοί, ή 660.000 Αιθίοπες πολίτες. Η τεράστια διαφορά οφείλεται στο χάσμα που υπάρχει στις καταναλωτικές συνήθειες στις δύο χώρες. Η μέτρηση του ενεργειακού αποτυπώματος γίνεται σύμφωνα με στατιστικές του Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για μία Συμφωνία για την Κλιματική Αλλαγή και την ιδιωτική εταιρία συμβούλων Deloitte.

Παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης της Δανίας να μειώσει το ενεργειακό αποτύπωμα της συνόδου, από την ίδια τη σύνοδο παράγονται περίπου 5.700 τόνοι διοξειδίου του άνθρακα και άλλοι 40.500 τόνοι παράγονται από τις πτήσεις που χρησιμοποιούν όσοι μετακινήθηκαν στην Κοπεγχάγη για τη σύνοδο.

«(Το ενεργειακό αποτύπωμα) είναι πολύ μεγαλύτερο σε σύγκριση με τις προηγούμενες συνομιλίες, διότι εδώ υπάρχουν πολύ περισσότεροι άνθρωποι», δήλωσε η Στιν Μπάλσλεβ, εκπρόσωπος της Deloitte, προσθέτοντας ότι κάθε μέρα περνούν από το κέντρο Τύπου της διάσκεψης 18.000 άνθρωποι.

Οι μετρήσεις του διοξειδίου του άνθρακα που εκλύεται στην ατμόσφαιρα έγιναν με βάση τις τοπικές μετακινήσεις, τον ηλεκτρισμό που χρησιμοποιείται, τις ανάγκες σε θέρμανση και σε χαρτί, τα μέτρα ασφαλείας και τη μεταφορά αγαθών, αλλά και τις παρεχόμενες υπηρεσίες όπως οι υπολογιστές, τα φωτοτυπικά μηχανήματα και οι εκτυπωτές στο κέντρο Τύπου.

Δεσμευτική συμφωνία επιθυμεί ο Ομπάμα

Επιθυμία του προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμε είναι η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στην Κοπεγχάγη να καταλήξει σε μία δεσμευτική συμφωνία, τόνισε σήμερα εκπρόσωπός του, προσθέτοντας ότι ο Αμερικανός ηγέτης θα εργασθεί αυτήν την εβδομάδα από την Ουάσιγκτον για την επιτυχία των συνομιλιών, πριν την επίσκεψή του στην πρωτεύουσα της Δανίας την Παρασκευή.

Ο εκπρόσωπος του Ομπάμα Ρόμπερτ Γκιμπς τόνισε πως οι ραγδαία αναπτυσσόμενες χώρες, όπως η Κίνα και οι Ινδίες, θα πρέπει να αναλάβουν το μερίδιο της ευθύνης που τους αναλογεί για την επίτευξη της συμφωνίας για το κλίμα.

Όπως πρόσθεσε ο ίδιος, είναι σαφές πως για αρκετό καιρό θα εξακολουθήσουν να διαιωνίζονται πολλά σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με τις συνομιλίες για το κλίμα.

«Ο πρόεδρος δεσμεύεται να αναζητήσει μία συμφωνία, η οποία θα απαιτεί από τις συνυπογράφουσες χώρες να αναλάβουν ουσιώδη μέτρα» για να μειώσουν τις εκπομπές ρυπογόνων αερίων, τόνισε ο

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από AΠΕ-ΜΠΕ