Εκδήλωση - συζήτηση, με θέμα «1989-2009: Είκοσι χρόνια από την αλλαγή: Νικητές και ηττημένοι, Τι ακολουθεί;» πραγματοποιήθηκε στο αμφιθέατρο του Τμήματος Τοπογράφων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, από το τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Ο αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος, Δημήτρης Καιρίδης, επικαλούμενος στοιχεία δυτικών οργανισμών (ΟΗΕ, ΟΟΣΑ, Freedom House) ανέφερε ότι «ο χάρτης των πολιτικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μεγεθύνθηκε αισθητά μετά το 1989 στις χώρες του πρώην υπαρκτού σοσιαλισμού», αλλά «συρρικνώθηκε και πάλι κατά την τελευταία δεκαετία, με αφορμή, τη στροφή, κυρίως της Ρωσίας» και ασιατικών χωρών της πρώην ΕΣΣΔ. Τόνισε ότι η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού συνοδεύτηκε από έκρηξη των τιμών και αύξηση της ανεργίας. Χώρες, όπως «η Πολωνία, ή η Τσεχία τα κατάφεραν καλύτερα», ενώ άλλες παραμένουν σε βαθιά ύφεση. Χαμηλή ήταν και η αναπτυξιακή πορεία της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, «όπου παρά το 1,4 τρις δολάρια, που απορρόφησε σε ενισχύσεις λόγω της γερμανικής ενοποίησης δεν κατέστη ανταγωνιστική», λόγω των υψηλών ημερομισθίων και της φθηνότερης εργασίας μεταναστών άλλων ανατολικών χωρών. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ από τις πρώην κομμουνιστικές χώρες της Αν. Ευρώπης, «η πλουσιότερη είναι η Σλοβενία και η φτωχότερη η Μολδαβία».

«Αυτό που κατέρρευσε ήταν ο μύθος του 'πανίσχυρου' κράτους, αλλά και η δυτική αντίληψη ότι τα όλα τα προβλήματα θα λυθούν. Όμως δημιουργήθηκαν νέα χάσματα και ανισότητες νέου τύπου» ανέφερε ο πρώην πρέσβης επί τιμή, ’λεξ Ρόντος. Ο κ. Ρόντος τόνισε ότι στις σημερινές συνθήκες «η Ευρώπη πρέπει να οικοδομήσει 'ρεαλιστικές σχέσεις μέσα από ειλικρινή διάλογο με τη Ρωσία και την Τουρκία', ενώ τάχθηκε υπέρ της διεύρυνσης της Ε.Ε. με την ένταξη των Δ. Βαλκανίων. «Είναι θετικό το γεγονός ότι ο Γ. Παπανδρέου έχει ταχθεί υπέρ της εισόδου των Δ. Βαλκανίων στην Ε.Ε. ως το 2014 και θεωρώ ότι αυτός ο στόχος είναι εφικτός», πρόσθεσε ο κ. Ρόντος.

Τις ξεχωριστές εμπειρίες τους, από την εφαρμογή του κομμουνιστικού μοντέλου στις χώρες τους αφηγήθηκαν ο διευθυντής του Μedia Ιnstitute της Αλβανίας, Ρέμζι Λάνι και ο εκτελεστικός διευθυντής του Balkan Trust for Democracy της Σερβίας, Ιβάν Βελιβόντα. Ο κ. Λάνι ανέφερε ότι «είκοσι χρόνια μετά η Αλβανία παραμένει φτωχή χώρα, αλλά και η χώρα που έχει μεταρρυθμιστεί περισσότερο», ενώ ο κ. Βελιβόντα επεσήμανε ότι «αν και το γιουγκοσλαβικό μοντέλο προσέφερε ταξιδιωτικές ελευθερίες και εξαργύρωσε οικονομικά το γεγονός ότι βρέθηκε στη μέση των δύο 'στρατοπέδων' του 'ψυχρού πολέμου', το επίπεδο των πολιτικών ελευθεριών 'παρέμεινε χαμηλό', με αποτέλεσμα την αποστροφή των πολιτών από την πολιτική, την άνοδο του εθνικισμού και τον πόλεμο».

Από την δική της ματιά, η καθηγήτρια της Ιστορίας της Τέχνης του ΑΠΘ, Ματούλα Σκαλτσά, αναφέρθηκε στην επίδραση της παγκοσμιοποίησης στον τομέα των τεχνών, μετά την ενοποίηση του Βερολίνου. Το καλλιτεχνικό «στάτους» του Βερολίνου άλλαξε με αποτέλεσμα «από μια πόλη όπου ευδοκιμούσε η ελεύθερη και ανεξάρτητη εναλλακτική καλλιτεχνική δημιουργία να μετατραπεί σε μια τεράστια αγορά τέχνης, που ανταγωνίζεται πλέον με παγκοσμιοποιητικούς όρους (art market)».

με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ