Το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου θα παρουσιάσειι ένα αφιέρωμα στον πρωτεργάτη του ανεξάρτητου αμερικανικού σινεμά, τον Σάμιουελ Φούλερ. Δημιουργός εξαιρετικά παραγωγικός αλλά παραγνωρισμένος, ο Φούλερ είναι το σημείο αναφοράς σκηνοθετών όπως ο Τζιμ Τζάρμους, ο Κουέντιν Ταραντίνο αλλά και ο Μάρτιν Σκορσέζε. Το 23ο Πανόραμα τον τιμά με την προβολή πέντε από τις πρώτες ταινίες του, δίνοντας για πρώτη φορά την ευκαιρία στο ελληνικό κοινό να έρθει σε επαφή με το σπουδαίο έργο του. Οι ταινίες του αφιερώματος είναι: I Shot Jesse James (1949), The Baron of Arizona (1950), The Steel Helmet (1951), White Dog (1982), καθώς και δύο σε δικό του σενάριο, το Shockproof (1949) και το Scandal Sheet (1952, βασισμένο στο μυθιστόρημα The Dark Page).

Γεννημένος το 1912, ο Σάμιουελ Φούλερ δουλεύει από 12 χρονών ως παιδί για όλες τις δουλειές σε εφημερίδες. Στα 17 του αναλαμβάνει το αστυνομικό ρεπορτάζ και έρχεται καθημερινά αντιμέτωπος με ιστορίες βίας, αίματος, πάθους και εκδίκησης, μαθαίνοντας έτσι να βλέπει και να μεταδίδει την πραγματικότητα απλά και άμεσα. Όταν αργότερα πολεμά στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Σαμ Φούλερ καθορίζεται τόσο ως άνθρωπος όσο και ως δημιουργός.

Οι πρώτες ταινίες του, γυρισμένες με ελάχιστα χρήματα και σε σύντομα χρονικά διαστήματα, δίνουν το στίγμα ενός δημιουργού που δεν χαρίζεται. Στο I Shot Jesse James, αποδομεί το ρομαντισμό από την παρανομία, στο The Baron of Arizona στήνει ένα εξαιρετικό πορτρέτο μεγαλομανίας και διαφθοράς μέσα από την ιστορία ενός ανθρώπου, ενώ το The Steel Helmet αποτελεί ίσως το πρώτο αριστούργημά του και την πρώτη πολεμική ταινία του. Το White Dog φέρνει σε πρώτο πλάνο ένα σκυλί εκπαιδευμένο να επιτίθεται και να σκοτώνει μαύρους, κάνοντας καυστικό σχόλιο για τον ρατσισμό που βλέπει ως ιστορία τρόμου. Το White Dog έμεινε θαμμένο για σχεδόν 25 χρόνια, θύμα μιας βιομηχανίας που φοβήθηκε την αλήθεια της και μιας κοινωνίας που αρνήθηκε να κοιτάξει τον εαυτό της στον καθρέφτη.

Μετά την δυσάρεστη εμπειρία με το White Dog, ο Φούλερ μετακομίζει στην Γαλλία, απογοητευμένος από μια Αμερική που στάθηκε πολύ «μικρή». Ακόμα και μετά τον θάνατο του, το 1997, συνέχισε να αποτελεί πηγή έμπνευσης για το αμερικανικό σινεμά και να επηρεάζει νέες γενιές σκηνοθετών. Ο Σαμ Φούλερ μπορεί ποτέ να μην απήλαυσε την δόξα άλλων συναδέλφων του, θα μπορούσε όμως να είναι περήφανος, καθώς ποτέ δεν συμβιβάστηκε και ποτέ δεν πρόδωσε το όραμά του.

Η Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας του Κώστα Ζάππα

Το 23ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου πρόκειται, επίσης, να παρουσιάσει σε πρώτη προβολή την νέα ταινία του Κώστα Ζάππα, με τίτλο Η Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας. Η ταινία συμμετέχει στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα της φετινής διοργάνωσης.

Σε μια πόλη, με heavy metal μουσική και τη φωνή της Μαρία Κάλλας να στοιχειώνει τους ήρωες, ένας ηλικιωμένος άντρας, πρώην τρομοκράτης, που ντύνεται γυναίκα, «η κόκκινη Μαρία», ζει χωρίς νόμους και κρύβεται στο περιθώριο σαν πόρνη και διασκεδαστής, χορεύοντας στα cafe παλιούς, ξεπερασμένους χορούς, για τους θαμώνες, που του δίνουν λεφτά. Στο δρόμο συναντά ένα νεαρό αγόρι που μένει εκεί σα χαμίνι, ετοιμοθάνατο από επίθεση νεοφασιστών, που ζουν στην ίδια πόλη. Το αγόρι, εξαρτημένο από το αλκοόλ, ακούει τη φωνή της Μαρίας Κάλλας, μιλάει με τη νεκρή ντίβα, με τη μάνα που του λείπει. Σε overdose ονειρεύεται τον τέλειο κόσμο. «Η κόκκινη Μαρία» σώζει το αγόρι και του μαθαίνει τη δουλειά. Για να επιβιώσουν μπουκάρουν σε cafe, δίνοντας παραστάσεις που μιλούν για ένα νέο πολιτικό Θεό, για το πολιτικό λάθος του Θεού και για το τέλος της ιδεολογίας. Ο κόσμος τους είναι άγριος. Κι αστείος. Μαζί γίνονται ο μάγος της φυλής, ο ιερός τρελός, ο αντάρτης. Ζουν μια μαγική προσωπική επανάσταση. Όμως μια σειρά από φόνους θα τους κάνουν από ιδεολόγους, κατά συρροή δολοφόνους.

Ο Κώστας Ζάππας γεννήθηκε το 1969 στην Αθήνα. Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, The Last Porn Movie, έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ (Αύγουστος 2006) και παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κίεβο. Η τρίτη ταινία του Μικρές Ελευθερίες χρηματοδοτήθηκε από τη Zentropa, την εταιρεία διεθνών κινηματογραφικών πωλήσεων που ανήκει στον Λαρς Φον Τρίερ. Το περιοδικό Cineuropa τον χαρακτήρισε ως «έναν από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους διεθνείς σκηνοθέτες του σινεμά του δημιουργού», η έγκριτη βρετανική εφημερίδα The Guardian τον θεωρεί ως «έναν από τους πρωταγωνιστές της ανερχόμενης ελληνικής κινηματογραφικής γενιάς» και η γαλλική L'Humanite αναφέρει τον Κώστα Ζάππα ως «την ελληνική εξαίρεση».

www.kathimerini.gr