AΠΟΣΤΟΛΗ

Chateau Mouton Rothschild | Η «ναυαρχίδα» της γαλλικής οινοποιίας

Στην καρδιά των αμπελώνων του Pauillac υπάρχει ένα από τα πιο φημισμένα Chateau του Μπορντό, το Mouton Rothschild: ένα όνομα που εδώ και 100 χρόνια είναι συνώνυμο του γαλλικού κρασιού.

Το όνομα Rothschild, που ακούστηκε πρώτη φορά πριν από διακόσια χρόνια στους σκοτεινούς δρόμους της Φρανκφούρτης, είναι σήμερα συνώνυμο της πολυτέλειας, της ποιότητας, της αριστοκρατίας, της τέχνης, της ευζωίας. Διασχίζοντας υπό βροχήν τους αμπελώνες του Μπορντό, στο δρόμο μας προς το Pauillac, ανατρέχουμε λίγο στην ιστορία των Rothschild και στη δημιουργία του ονομαστού τους Chateau.

To 1853, ο βαρώνος Nathaniel de Rothschild, γόνος του αγγλικού κλάδου της οικογένειας, αποφασίζει να εγκατασταθεί στη Γαλλία και στρέφει την προσοχή του στο Μπορντό, που πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι βρισκόταν υπό αγγλική κυριαρχία. Αγοράζει το Chateau Brane-Mouton, το οποίο και μετονομάζει αμέσως δίνοντάς του το όνομα της οικογένειας. Παρ' όλη την απίστευτη ομορφιά της ιδιοκτησίας και της περιοχής γενικότερα, κανείς από την οικογένεια δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα ούτε για τις εγκαταστάσεις ούτε για την παραγωγή, έως το 1922 που βγαίνει στο προσκήνιο ο 20χρονος Philippe.

O νεαρός απόγονος της φαμίλιας αποφασίζει να αφιερώσει τη ζωή του σ' αυτόν τον τόπο και την αμπελουργία του, μετατρέποντάς τον σε σημείο παγκόσμιας αναφοράς για το κρασί. Δύο χρόνια μετά, το 1924, καθιερώνει την πρωτοποριακή για την εποχή «εμφιάλωση εξ ολοκλήρου στο chateau» και το 1926 χτίζει τις περίφημες κάβες φύλαξης και ωρίμασης, μήκους 100 μέτρων, όπου τα ονομαστά κρασιά «ζουν» στα βαρέλια τους.

Το 1945 για να γιορτάσει την απελευθέρωση της Γαλλίας, αποφασίζει να φτιάξει μια ιδιαίτερη ετικέτα για το μπουκάλι του κρασιού. Μ' αυτήν την ετικέτα, με το V (Victoire) της νίκης αρχίζει η μακρά και μοναδική ιστορία των ετικετών του Chateau Mouton Rothschild, που έκτοτε κάθε χρόνο φιλοτεχνούνται από διάσημους ζωγράφους ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζουν τα ονόματα των: Miro, Chagall, Braque, Picasso, Bacon, Moore, Warhol… Οσο για την αμοιβή των καλλιτεχνών; Δεν γινόταν σε χρήμα αλλά σε είδος! Μερικά κιβώτια με διαφορετικές χρονιές της παραγωγής και φυσικά αυτής της οποίας έχουν φιλοτεχνήσει την ετικέτα. Και η αγάπη του Philippe και της συζύγου του Pauline για την τέχνη δεν εξαντλείται στις ετικέτες. Το 1962 ο Andre Malraux εγκαινιάζει το Μουσείο «Το κρασί στην Τέχνη» στις εγκαταστάσεις του Chateau.

Oμως ο μεγάλος καημός του βαρώνου είναι ότι το Chateau Mouton Rothschild δεν υπάρχει στα Premier Grand Cru Classee (πρώτα αμπέλια) στην κατάταξη του 1855, όταν 58 μεγάλα Chateau του Μπορντό χωρίστηκαν σε 5 επίπεδα ποιοτικής υπεροχής. (Στο πρώτο επίπεδο -premier cru- υπήρχαν μόνο τέσσερις ιδιοκτησίες, τα Chateau: Margaux, Laffite-Rothchild, Latour, Haut-Brion.) Βάζει λοιπόν στόχο του να αναθεωρήσει την κατάταξη του 1855 και να εντάξει την ιδιοκτησία του στα «πρώτα αμπέλια». Πράγματι, το 1973 το Chateau Μouton Rothschild μπαίνει στα Premier Cru εν χορδαίς και οργάνοις…

Τα ραντεβού στο Chateau τηρούνται με σχολαστική ακρίβεια. Μας είχαν ήδη τηλεφωνήσει δυο φορές όσο ήμαστε καθ' οδόν για να βεβαιωθούν ότι θα φτάναμε στην ώρα μας. Και μη φανταστείτε ότι μας περίμενε η σημερινή ιδιοκτήτρια, η βαρώνη Philippine de Rothschild… Oταν προσπάθησα, δύο μήνες πριν από την επίσκεψη, να κλείσω μια συνέντευξη μαζί της, πήρα την απάντηση ότι είναι κλεισμένη για τα δύο επόμενα χρόνια, αλλά ίσως για μια ειδικευμένη δημοσιογράφο από την Ελλάδα θα έκανε μια εξαίρεση για του χρόνου. Eως τότε λοιπόν… αρκεστήκαμε στην ευγενική πλην όμως απολύτως επαγγελματική ξενάγηση κάποιων στελεχών της επιχείρησης και στην παρουσία του sommelier του chateau στη γευστική δοκιμή.

Στο Cahteau Mouton Rothschild, η παράδοση είναι παρούσα και ακολουθείται με σεβασμό στην καλλιέργεια, ενώ συμπληρώνεται, όπου υπάρχει ανάγκη, από υπερσύγχρονες τεχνολογίες. Aλλωστε, ένα premier cru εξαρτάται κυρίως από τις καιρικές συνθήκες, την ποιότητα του εδάφους και την κατάσταση των σταφυλιών την ώρα του τρύγου, από την ηλιοφάνεια. Αμπελουργοί και οινολόγοι είναι παρόντες σε όλα τα στάδια της παραγωγής, με σημείο αιχμής τον τρύγο που γίνεται με το χέρι σε μικρά ανοιχτά κοφίνια. Στα 2.030 αμμο-χαλικοπετρώδη στρέμματα του Pauillac καλλιεργούνται Cabernet Sauvignon κατά 77%, Merlot κατά 11%, Cabernet Franc κατά 10%, Petit Verdot κατά 2%. Η μέση ηλικία των κλημάτων είναι γύρω στα 40 - 45 χρόνια και η φύτευση είναι 850 πρέμνα στο στρέμμα.

Διασχίζουμε τον τεράστιο χώρο με τις ξύλινες δεξαμενές όπου ζυμώνονται επί 21 - 31 ημέρες τα κρασιά (είναι από τα ελάχιστα εναπομείναντα chateau που ακολουθούν ακόμα αυτήν τη μέθοδο του ξύλου). Την ημέρα της επίσκεψής μας οι δεξαμενές είναι άδειες και το κρασί βρίσκεται στα βαρέλια στο στάδιο της μηλογαλακτικής ζύμωσης.

Το θέαμα της Αίθουσας των Βαρελιών είναι συγκλονιστικό: 100 μέτρα γεμάτα βαρέλια και στο βάθος φωτισμένο το σήμα της βαρωνίας. Τα βαρέλια είναι κλεισμένα με γυάλινους πύρους που καθαρίζονται καθημερινά σε όλη τη διάρκεια της μηλογαλακτικής. Περίπου τριακόσιες χιλιάδες φιάλες είναι η ετήσια παραγωγή του Chateau που ωριμάζει για 18 - 22 μήνες σε καινούργια δρύινα βαρέλια.

Κατεβαίνοντας στις υπόγειες κάβες είναι σαν να κατεβαίνουμε προς τα πίσω τα σκαλοπάτια των αιώνων. Μαυρίλα, υγρασία, ελάχιστος φωτισμός, κεριά. Σιδηρόφραχτες κάβες αραχνιασμένες και σκονισμένες φυλάσσουν τις ιδιαίτερες συλλογές. 13.000 μπουκάλια απ' όλο τον κόσμο εκτός του Μπορντό αποτελούν την ιδιωτική κάβα της βαρώνης για προσωπική της χρήση. 60.000 μπουκάλια είναι η κάβα του μπορντό με παλαιότερο ένα μπουκάλι Haut Brion του 1891. Σ' αυτήν την κάβα, τα μπουκάλια κάθε 25 χρόνια ανοίγονται και δοκιμάζονται. Τελευταία είναι η Vinoteque, η πιο ενδιαφέρουσα απ' όλες μόνο με κρασιά του Chateau από το 1859. Κάθε χρονιά παραγωγής μπαίνει στο ράφι της χωρίς ετικέτες. Αυτά τα κρασιά δεν ελέγχονται ποτέ.

Δοκιμάζοντας τα κρασιά της βαρώνης

Με μεγάλη υπερηφάνεια ο Dominique Garcia, ο οινοχόος του Mouton Rothschild και προσωπικός οινοχόος της βαρώνης, βάζει στα ποτήρια μας τη σοδειά του 2004 και δοκιμάζουμε μαζί. Μαύρα φρούτα, κεράσια, νότες καφέ και καπνού έρχονται στη μύτη, μαζί με γλυκόριζα και μαύρο πιπέρι. Στο στόμα είναι σχεδόν κρεμώδες με μαλακές τανίνες, καλή ισορροπία και μακριά επίγευση.

Ακόμα πιο βαθύ χρώμα, σχεδόν μαύρο, έχει η σοδειά του 2002 όπου στη μύτη μας προστίθεται το άρωμα της ανοιξιάτικης βιολέτας, ενώ το στόμα ακόμα πιο ώριμο φυσικά βγάζει βανίλια και μπαχαρικά.

"Το 2005 είναι ακόμα καλύτερη χρονιά», επισημαίνει ο κ. Garcia. «Περιμένουμε να βρεθούμε μπροστά σε μεγαλειώδη κρασιά που έχουμε χρόνια να πιούμε. Οι καιρικές συνθήκες ήταν τέλειες και είχαμε εξαιρετικά σταφύλια». Και η κρίση των κρασιών του Μπορντό που ακούμε συνεχώς τον τελευταίο καιρό; «Τα μεγάλα κρασιά και τα γνωστά Chateau δεν περνούν κρίση. Εκεί που θα υπάρξουν προβλήματα είναι στις μη κατηγοριοποιημένες παραγωγές όπου ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος. Για το Chateau Mouton Rothschild, η εμπορική επιτυχία είναι συνδυασμός της παράδοσης και της ποιότητας αλλά και της κατανόησης των απαιτήσεων των καταναλωτών, της αλλαγής του γούστου και της μόδας. Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις σ' όλο τον κόσμο και ανάλογα χαράσσουμε την πορεία μας, στο πλαίσιο βέβαια πάντα των κανόνων ενός premier grand cru».

Τι μας εντυπωσίασε

• Η έκθεση με τις ετικέτες, δημιουργίες διασήμων καλλιτεχνών.
• Οι 5 ταπισερί της Φλάνδρας του 16ου αιώνα όπου απεικονίζονται όλες οι εργασίες του τρύγου, στο Μουσείο. Καταπληκτικές!
• Το εξαιρετικό video που προβάλλεται πριν από την επίσκεψη.
• Το Chateau Mouton Rothschild ιδιοκτησία της Βαρώνης Philippine de Rothchild και των παιδιών της, είναι μια «μαγική» συνταγή εδάφους, κλίματος και αφοσίωσης ενός άνδρα, του πατέρα της που επί 65 χρόνια αγωνίστηκε γι' αυτό.